Google AdSense gelirlerini beyan etmeyen bir kişiye vergi incelemesi sonucu cezalı tarhiyat yapılırken, metinde 'gerçek giderin araştırılması yerine varsayıma dayalı olarak gelirin belli bir oranının (%50’si) gider olarak dikkate alındığı' belirtilmektedir. Bu uygulamanın 'gerçek gelirin vergilendirilmesi ilkesi'ne aykırılığını tartışınız ve mükellefin bu varsayımsal gidere karşı Vergi Mahkemesi'nde ileri sürebileceği hukuki argümanlar neler olabilir?

Cevap: 'Gerçek gelirin vergilendirilmesi ilkesi', verginin matrahının, mükellefin elde ettiği safi (net) kazanç üzerinden hesaplanmasını gerektirir. Safi kazanç ise, gayrisafi hasılattan bu kazancın elde edilmesi için yapılan ve kanunen kabul edilen giderlerin indirilmesiyle bulunur. Metinde belirtilen, gelirin belli bir oranının (%50 gibi) varsayımsal olarak gider kabul edilmesi, bu ilkeye temelden aykırıdır. Çünkü bu yöntem, mükellefin fiilen katlandığı gerçek maliyet ve giderleri dikkate almaz. Mükellefin gerçek giderleri %50'den fazla ise, bu varsayımsal indirim onun aleyhine olacak ve gerçekte elde etmediği bir kazanç üzerinden vergi ödemesine yol açacaktır. Mükellefin Vergi Mahkemesi'nde ileri sürebileceği hukuki argümanlar şunlardır: 1) Anayasal İlkelere Aykırılık: Verginin mali güce göre alınması (Anayasa m. 73) ve vergide adalet ilkelerinin ihlal edildiği. 2) Gerçek Giderlerin İspatı: Mükellef, defter ve belge sunamasa dahi, faaliyetin niteliğine göre katlanılması zorunlu olan giderleri (hosting, alan adı, internet, elektrik, ekipman amortismanı, yazılım lisansları vb.) somut verilerle veya emsal araştırmalarıyla ortaya koyarak, varsayımsal oranın gerçeği yansıtmadığını iddia edebilir. 3) Takdir Komisyonu Kararının Hatalı Olduğu: Vergi idaresinin veya takdir komisyonunun matrahı re'sen takdir ederken dahi Vergi Usul Kanunu'ndaki takdir esaslarına uymadığı, yeterli araştırma yapmadan varsayımsal bir oran belirlediği ve bu durumun takdir yetkisinin kötüye kullanılması anlamına geldiği iddia edilebilir. Mükellef, mahkemeden, gerçek gider oranının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasını talep edebilir.