Otobüs kazasında, 'kaçak' olarak binen veya bileti olmayan küçük bir çocuğun da yolcu sayılması ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasından yararlanabilmesinin hukuki dayanağı nedir? Bu durum, sözleşme hukukundaki 'sözleşmesel ilişki' kavramını nasıl yorumlamaktadır?

Cevap: Bu durumun hukuki dayanağı, taşıma ilişkisinin fiili bir durumdan doğduğu ve şekle bağlı olmadığı ilkesidir. Metinde de belirtildiği gibi, 'Biletin alınmış olması önemli olmamakla birlikte yolcunun hangi otobüs firması tarafından taşındığı önemlidir. Örneğin duraktan binilen otobüse dahi arada bir sözleşme kurulmasa da sözleşme ilişkisi kurulmuş sayılmaktadır.' ve 'kaçak olarak otobüse binip, sürücü veya yardımcı kişilere ödeme yapan kişilerde yolcu sıfatına sahiptir.' Bu, taşıma sözleşmesinin zımni (örtülü) irade beyanlarıyla veya fiili olarak taşıma eyleminin başlamasıyla kurulduğu anlamına gelir. Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının amacı, taşıma faaliyeti sırasında araçta bulunan yolcuları korumaktır. Kanun koyucunun amacı, taşıma eylemi sırasında risk altında olan herkesi güvence altına almaktır. Bu nedenle, Yargıtay ve doktrin, 'yolcu' sıfatını geniş yorumlayarak, bilet gibi şekli unsurların varlığına değil, kişinin fiilen taşınıyor olmasına önem vermektedir. Dolayısıyla, taşıyıcının bilgisi dahilinde veya en azından zımni kabulüyle otobüste bulunan herkes, hukuken 'yolcu' sayılır ve bu sigortanın teminatı altına girer.