İİK m. 268 uyarınca, ihtiyaten haczedilen mallar kesin hacze dönüşmeden önce başka bir alacaklı tarafından haczedilirse, ihtiyati haciz sahibi alacaklının bu hacze 'kendiliğinden ve muvakkaten iştirak' etmesinin anlamı ve sonuçları nelerdir? Bu 'muvakkat (geçici) iştirak', ihtiyati haciz sahibine diğer alacaklılara karşı bir rüçhan (öncelik) hakkı tanır mı?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #209543

Cevap: 'Kendiliğinden ve muvakkaten iştirak', ihtiyati haciz koyduran alacaklının haklarını korumaya yönelik önemli bir mekanizmadır. Anlamı ve sonuçları şunlardır: 1) Kendiliğinden İştirak: İhtiyati haciz sahibi alacaklının, daha sonra haciz koyduran ikinci alacaklının haczine katılmak için herhangi bir talepte bulunmasına gerek yoktur. İştirak, kanun gereği otomatik olarak gerçekleşir. 2) Muvakkat (Geçici) İştirak: Bu iştirak, ihtiyati haciz sahibinin kendi takibini kesinleştirip haczini kesin hacze dönüştürmesi şartına bağlıdır. Eğer ihtiyati haciz sahibi, İİK m. 264'teki sürelere uyarak takibini kesinleştirirse, geçici iştiraki kalıcı hale gelir ve satış bedelinin paylaştırılmasına katılır. Eğer sürelere uymazsa ve ihtiyati haczi hükümsüz kalırsa, bu geçici iştirak hakkını da kaybeder. Rüçhan Hakkı Konusu: Metinde ve İİK m. 268'in son cümlesinde bu soruya net bir cevap verilmiştir: 'İhtiyati haciz diğer rüçhan hakkını vermez.' Yani, ihtiyati haciz, sahibine, kendisinden sonra gelen hacizlere karşı bir öncelik (rüçhan) hakkı tanımaz. Sadece, kendisinden sonra gelen hacizlere katılma ve satış bedelinden alacağı oranında pay alma hakkı verir. Hacizler arasındaki sıra, kesin haciz tarihlerine göre belirlenir. İhtiyati haciz, ancak kesin hacze dönüştüğü tarihte sıraya girer.