Bir ipotek sözleşmesinde, borcun ödenmemesi halinde 'ipotekli taşınmazın mülkiyetinin alacaklıya geçeceğine' dair bir hüküm konulması geçerli midir? Bu tür bir anlaşmanın hukuki adı nedir?

Hayır, böyle bir hüküm geçerli değildir. Bu tür anlaşmalara hukukta 'lex commissoria yasağı' (mülkün alacaklıya geçmesi yasağı) denir. Türk Medeni Kanunu m. 873/2, 'Borçlunun, borcunu ödemediği takdirde alacaklıya rehinli taşınmazın mülkiyetini geçirme borcunu içeren her türlü sözleşme geçersizdir.' hükmünü amirdir. Bu yasak, borçluyu, içinde bulunduğu zor durumdan yararlanarak alacaklının taşınmazı çok düşük bir bedelle ele geçirmesine karşı korumayı amaçlar. Alacaklının hakkı, sadece taşınmazı icra yoluyla sattırarak, satış bedelinden alacağını tahsil etmekle sınırlıdır.