İpotek türlerinden 'anapara (kesin borç) ipoteği' ile 'üst sınır (limit) ipoteği' arasındaki temel fark, ipoteğin kurulduğu anda teminat altına alınan alacağın niteliği (mevcut/muhtemel) açısından nedir? Üst sınır ipoteğinin, özellikle kredi hesapları veya cari hesaptan doğan alacaklar için tercih edilmesinin sebebini açıklayınız.

Anapara ipoteği ile üst sınır ipoteği arasındaki temel fark, güvence altına alınan alacağın niteliğidir. - Anapara İpoteği: İpotek kurulduğu anda, miktarı belirli ve mevcut olan bir borcu (anaparayı) güvence altına alır. Örneğin, 1.000.000 TL tutarındaki bir borç senedi için kurulan ipotek anapara ipoteğidir. Teminatın kapsamı, bu anapara ile birlikte onun fer'ilerini (takip masrafları, gecikme faizi vb.) de içerir. - Üst Sınır (Limit) İpoteği: İpotek kurulduğu anda henüz doğmamış, ileride doğması muhtemel veya miktarı değişkenlik gösterebilecek alacakları güvence altına almak için kurulur. Burada taşınmaz, ileride doğacak alacaklar için belirli bir üst limite kadar teminat teşkil eder. Üst sınır ipoteğinin özellikle kredi hesapları (örneğin, bankaların kullandırdığı rotatif krediler) veya ticari işletmeler arasındaki cari hesap ilişkilerinden doğan alacaklar için tercih edilmesinin sebebi, bu tür borç ilişkilerinde alacak miktarının sürekli değişkenlik göstermesidir. Borçlu hesaptan para çektikçe borç artar, ödeme yaptıkça azalır. İpotek kurulurken gelecekte borcun ne kadar olacağı net olarak bilinemez. Bu nedenle taraflar, taşınmazın teminat oluşturacağı en yüksek tutarı (limiti) belirleyerek bir üst sınır ipoteği kurarlar. Böylece, ilişki devam ettiği sürece limit dahilindeki tüm alacaklar bu ipoteğin güvencesi altında olur. (İlgili Mevzuat: TMK m. 881)