Boşanma davalarında yetkili mahkemeyi düzenleyen TMK m. 168, davacıya seçimlik bir hak tanımaktadır. Bu seçimlik haklar nelerdir? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2018/1854 sayılı kararında, davacının dava tarihinden kısa bir süre önce MERNİS kaydını Malatya'ya aldırması, bu ilin 'yerleşim yeri' (TMK m. 19) olarak kabul edilmesi için neden yeterli görülmüştür? Mahkemenin, davacının Tunceli'de çalışmasını yetkisizlik gerekçesi olarak kullanması neden isabetsiz bulunmuştur?

TMK m. 168'e göre boşanma davalarında yetkili mahkeme, davacıya tanınan iki seçimlik hakka göre belirlenir: 1) Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi, 2) Eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi. Davacı, bu iki yerden birinde dava açabilir. YHGK'nın 2018/1854 sayılı kararında, davacının MERNİS kaydını Malatya'ya aldırması, tek başına değil, diğer unsurlarla birlikte değerlendirildiği için 'yerleşim yeri' olarak kabul edilmiştir. Bu unsurlar: a) Davacının ailesinin Malatya'da yaşaması. b) Davacının Malatya'da doktora yapıyor olması. c) Taraflar arasındaki son olaydan sonra davacının ortak konuttan ayrılarak ailesinin yaşadığı Malatya'ya gitmesi. TMK m. 19'a göre yerleşim yeri, 'sürekli kalma niyetiyle oturulan yer'dir. MERNİS kaydı, bu niyetin varlığına dair aksi ispat edilene kadar geçerli bir karinedir. Davalının, davacının Malatya'da sürekli kalma niyetinin olmadığını ispatlayamaması ve davacının Malatya ile olan yaşamsal bağları (aile, eğitim) nedeniyle, MERNİS kaydı geçerli kabul edilmiştir. Mahkemenin, davacının Tunceli'de çalışmasını yetkisizlik gerekçesi yapması isabetsizdir çünkü bir kişinin çalıştığı yer ile yerleşim yeri farklı olabilir. Kişi, işi gereği hafta içi bir yerde kalıp, hayatının merkezini oluşturan ailevi ve sosyal bağlarının bulunduğu başka bir yeri yerleşim yeri olarak seçebilir. Yetkiyi belirleyen, işin görüldüğü yer değil, kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. (İlgili Mevzuat: TMK m. 19, m. 168; İlgili Karar: YHGK E. 2017/2488, K. 2018/1854)