HMK m. 83 uyarınca, vekilini azleden bir tarafın, mahkeme tarafından verilen iki haftalık süre içinde yeni bir vekil görevlendirmemesi veya davayı bizzat takip etmemesi halinde hangi hukuki sonuçlar doğar? Yargıtay 2. HD E: 2016/20545 sayılı kararında mahkemenin, azil sonrası davacı asile tebligat yapılamadığı gerekçesiyle dosyayı işlemden kaldırmasını neden hukuka aykırı bulduğunu izah ediniz.

HMK m. 83'e göre, vekilini azleden taraf, iki hafta içinde yeni bir vekil atamaz ve duruşmaya gelerek davayı kendisi de takip etmezse, 'tarafın yokluğu hâlinde uygulanacak hükümlere göre işlem yapılır.' Bu hüküm, HMK m. 150'ye atıf yapmaktadır. Buna göre, taraf duruşmaya gelmezse ve mazeret bildirmezse, dosya işlemden kaldırılır. Üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. Yargıtay 2. HD'nin ilgili kararında mahkemenin bu işlemi hukuka aykırı bulmasının nedeni, azlin sonuçlarının ve sorumluluğunun azleden tarafa ait olmasıdır. Vekil azledildiğinde, vekilin artık davayı takip etme yükümlülüğü kalmaz, bu yükümlülük azleden asile geçer. Asilin yeni adresini bildirmemesi veya tebligatları almaması kendi kusurudur. Mahkemenin, asile tebligat yapamadığı için dosyayı işlemden kaldırması, aslında kanunun aradığı sonucu (HMK m. 150'nin uygulanması) doğurmakla birlikte, kararın gerekçesi yanlıştır. Yargıtay'ın vurgulamak istediği, azleden tarafın davayı takip etme yükümlülüğünün olduğu ve bu yükümlülüğü yerine getirmemesinin sonuçlarına katlanması gerektiğidir. Mahkemenin, azil nedeniyle duruşmaya gelmeyen tarafın yokluğunda dosyayı işlemden kaldırması gerekirken, 'asile tebligat yapılamadığı' gibi farklı bir gerekçeye dayanması usule aykırı bulunmuştur. (İlgili Mevzuat: HMK m. 83, m. 150; İlgili Karar: Yargıtay 2. HD E: 2016/20545, K: 2018/8189)