Asgari ücretin, bir işçinin iş sözleşmesi feshedildiğinde hak kazandığı kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacakların hesaplanmasındaki rolü nedir? İşçinin gerçek ücretinin ispat edilemediği durumlarda mahkemelerin asgari ücrete başvurmasının yasal dayanağı ve gerekçesi nedir?
Kıdem ve ihbar tazminatı gibi işçilik alacakları, işçinin giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Ancak, uygulamada özellikle kayıt dışı veya eksik bildirimle çalıştırılan işçilerin gerçek ücretlerini ispatlamakta zorlandıkları durumlarla karşılaşılmaktadır. İşçinin daha yüksek bir ücret aldığını ispatlayamadığı, işverenin de kayıtları sunmadığı veya kayıtların gerçeği yansıtmadığı durumlarda, mahkemeler ve Yargıtay, işçinin alacaklarının hesaplanmasında en alt sınır olan 'yasal asgari ücreti' esas alırlar. Bu uygulamanın yasal dayanağı, asgari ücretin kanunen bir işçiye ödenebilecek en düşük ücret olması ve bunun altındaki bir ücretin yasa dışı kabul edilmesidir. Gerekçesi ise, ispat zorluğu nedeniyle işçinin hak kaybına uğramasını önlemek ve alacaklarını en azından yasal taban üzerinden güvence altına almaktır. Yani ispat edilemeyen ücret, yok sayılamayacağı için, kanunun belirlediği minimum seviyeye indirgenerek hesaplama yapılır.