HMK m. 398'de düzenlenen 'tedbire muhalefetin cezası'nın hukuki niteliği nedir? Bu cezanın 'disiplin hapsi' olarak adlandırılmasının, adli sicile işlenip işlenmemesi ve diğer cezalara çevrilememesi gibi sonuçları nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #206887

HMK m. 398'de düzenlenen ceza, bir 'disiplin hapsi'dir. Hukuki niteliği itibarıyla, Türk Ceza Kanunu anlamında bir 'hapis cezası' değildir. Amacı, kişiyi cezalandırmaktan (ıslah etmekten) çok, mahkeme kararının (ihtiyati tedbirin) derhal uygulanmasını sağlamak ve mahkeme otoritesine saygıyı temin etmektir. Tazyik (zorlama) hapsi niteliği ağır basar. 'Disiplin hapsi' olarak adlandırılmasının önemli sonuçları şunlardır: 1) Adli Sicile İşlenmez: Bu hapis cezası, kişinin adli sicil (sabıka) kaydına işlenmez. 2) Seçenek Yaptırımlara Çevrilemez: Adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilemez. 3) Ertelenemez: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) veya cezanın ertelenmesi kararı verilemez. 4) Koşullu Salıverilme Uygulanmaz: Ceza İnfaz Kanunu'ndaki koşullu salıverilme hükümleri disiplin hapsi için geçerli değildir; ceza tam olarak çektirilir. 5) Dava ve Ceza Düşmesi: HMK m. 398/8 uyarınca, tedbire aykırı davranış sona ererse, tedbirin gereği yerine getirilirse veya şikayetten vazgeçilirse dava ve ceza bütün sonuçlarıyla düşer. Bu özellik, cezanın tazyik edici niteliğini açıkça göstermektedir. (İlgili Mevzuat: HMK m. 398)