İstinaf ve Temyiz kanun yolları arasındaki temel farkları, incelemenin kapsamı (maddi vaka-hukuki denetim), delil toplama yetkisi ve verilebilecek karar türleri (yeniden karar verme - bozma/onama) açısından karşılaştırmalı olarak açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #206865

İstinaf ve Temyiz, olağan kanun yolları olsalar da aralarında temel farklar vardır: 1) İncelemenin Kapsamı: İstinaf, hem maddi vakıa denetimi (olayların doğruluğu, delillerin değerlendirilmesi) hem de hukuki denetim (hukuk kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı) yapar. Temyiz ise kural olarak sadece hukuki denetim yapar; maddi vakıalara ve delil takdirine karışmaz. 2) Delil Toplama Yetkisi: İstinaf mahkemesi (Bölge Adliye Mahkemesi), gerekli görürse yeniden delil toplayabilir, tanık dinleyebilir, keşif yapabilir, yani yargılamayı adeta yeniden yapar. Temyiz mahkemesi (Yargıtay) ise delil toplayamaz, tanık dinleyemez; incelemeyi dosya üzerinden yapar. 3) Verilebilecek Karar Türleri: İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hatalı bulursa, kararı kaldırıp davanın esası hakkında yeniden bir karar verebilir (örneğin, kabul kararını kaldırıp ret kararı verebilir). Temyiz mahkemesi ise kural olarak davanın esası hakkında yeni bir karar vermez; istinaf kararını hukuka uygun bulursa 'onama', hukuka aykırı bulursa 'bozma' kararı verir. Bozma kararı üzerine dosya, yeniden karar verilmek üzere kararı veren mahkemeye geri gönderilir.