Basit yargılama usulünde mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç cezada dörtte bir oranında indirim yapılması (CMK m. 251/3), bu usule itiraz edilip genel hükümlere göre yargılama yapıldığında nasıl bir sonuç doğurur? İtiraz sonrası yapılan duruşmalı yargılamada daha ağır bir ceza verilmesi 'aleyhe bozma yasağı' ilkesine aykırılık teşkil eder mi?

Basit yargılama usulü (BYU) sonucunda verilen hükme karşı itiraz edildiğinde, mahkeme duruşma açarak genel hükümlere göre yargılama yapar. CMK m. 252/2'ye göre, mahkeme, itiraz üzerine yapılan duruşmada BYU'da verilen hükümle bağlı değildir. Ancak aynı maddenin devamında '...ancak, itirazın sanık dışındaki kişiler tarafından yapıldığı hâllerde 251 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca yapılan indirim korunur.' hükmü yer alır. Bu hükümden çıkan sonuç şudur: Eğer itiraz sadece sanık tarafından yapılmışsa, 1/4'lük indirim korunmaz ve mahkeme daha ağır bir cezaya hükmedebilir. Bu durum, klasik anlamda 'aleyhe değiştirme (bozma) yasağı'na bir istisna teşkil eder ve kanun tarafından özel olarak düzenlenmiştir. Yasa koyucu, asılsız itirazları caydırmak ve usulün etkinliğini sağlamak amacıyla sanığın itirazı halinde bu indirimin kaybedilmesi riskini öngörmüştür. Eğer itirazı katılan veya savcı yapmışsa, sanığın kazanılmış hakkı olan 1/4 indirim korunur. Bu düzenleme, sanığın itiraz hakkını kullanırken sonuçlarını iyi değerlendirmesi gerektiğini ortaya koyar. (İlgili Mevzuat: CMK m. 251/3, m. 252/2)