CMK m. 251'de düzenlenen basit yargılama usulünün uygulanabilmesi için gerekli olan pozitif ve negatif şartlar nelerdir? Mahkemenin bu usulü uygulama konusunda takdir yetkisi var mıdır, varsa bu takdir yetkisinin sınırları nelerdir?

Basit yargılama usulünün (BYU) uygulanabilmesi için gerekli koşullar şunlardır: Pozitif Şartlar: 1) Yargılamanın Asliye Ceza Mahkemesi'nin görev alanında olması. 2) Suçun, adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektirmesi. 3) İddianamenin kabul edilmiş olması. Negatif Şartlar (Uygulanamayacağı Haller): 1) Suçun yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hallerinde işlenmemiş olması. 2) Soruşturma veya kovuşturma yapılmasının izne veya talebe bağlı bir suç olmaması (CMK m. 251/7). 3) Suçun, BYU'ya tabi olmayan başka bir suçla birlikte işlenmemiş olması. 4) Duruşma günü belirlenmemiş olması. Mahkemenin bu usulü uygulama konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. CMK m. 251/1 '...basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir.' ifadesiyle bu takdir yetkisini tanımıştır. Ancak bu yetki sınırsız değildir. Mahkeme, dosya kapsamına göre olayın karmaşık olup olmaması, tanık dinleme, keşif veya bilirkişi incelemesi gibi duruşmalı yargılamayı gerektiren işlemlerin zorunlu olup olmaması gibi kriterlere göre takdir hakkını kullanır. Eğer dosya tekemmül etmiş ve karar vermek için duruşma yapmaya gerek yoksa bu usulü uygulayabilir. (İlgili Mevzuat: CMK m. 251)