Hukuk yargılamasında istinaf ve temyiz incelemeleri arasındaki temel fark nedir? İstinaf mahkemelerinin uygulamada 'temyiz mahkemesi gibi' hareket etmesi ne anlama gelmektedir ve bu durum Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) hangi maddesiyle çelişmektedir?

İstinaf incelemesi, ilk derece mahkemesi kararının hem maddi (vakıa) hem de hukuki açıdan denetlenmesidir. Temyiz incelemesi ise alt derece mahkemesi kararının sadece hukuki açıdan denetlenmesidir. İstinaf mahkemelerinin 'temyiz mahkemesi gibi' hareket etmesi, maddi denetim yapmaktan kaçınarak, dosyayı eksiklikler nedeniyle ilk derece mahkemesine geri gönderme eğiliminde olmalarıdır. Oysa ki, HMK m. 353/1-a-6 uyarınca dosyanın geri gönderilmesi, ancak uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin hiç toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması gibi istisnai durumlarda mümkündür. Deliller belirli ölçüde toplanmışsa, eksikliğin istinaf incelemesi sırasında tahkikat yapılarak giderilmesi gerekir. İstinaf mahkemesinin bu görevini yapmayıp dosyayı geri göndermesi, kanunun ruhuna ve HMK m. 353 hükmüne aykırılık teşkil ederek yargılamanın uzamasına neden olmaktadır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/hukuk-yargilamasinda-istinaf-incelemesinin-sorunlarina-genel-bir-bakis/)