CMK m. 54 uyarınca tanıklara yemin verilmesi kuralını ve bu kuralın soruşturma evresindeki istisnasını açıklayınız. Cumhuriyet savcısının tanığa yemin verdirebilmesi hangi gerekçeye dayanmaktadır?

CMK m. 54'e göre temel kural, tanıklara dinlenmeden önce yemin verilmesidir. Hakim, yeminin önemini tanığa anlatmalıdır. Kovuşturma evresinde bu kural esastır. Soruşturma evresinde ise tanıkların yeminsiz dinlenmesi asıldır, çünkü esas hakkında hüküm verecek olan hakimin tanığı bizzat ve doğrudan dinlemesi (doğrudanlık ilkesi) gerekir. Ancak metnin gerekçesinde de belirtildiği gibi, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı istisnai olarak tanığa yemin verdirebilir. Bu istisnanın gerekçesi, hastalık gibi bir nedenle tanığın duruşmada bulunamayacağının anlaşıldığı hallerde veya davaları hızlandırmak amacıyla, tanığın ceza tehdidi altında doğruyu söylemesini temin etmektir. Bu, ilk soruşturmanın kaldırılmasının bir sonucu olarak da kabul edilebilir.