Kira tespit davasında, mahkemenin yeni kira bedelini belirlerken, bilirkişi tarafından saptanan emsal kira bedelleri üzerinden, eski kiracı lehine '%10-20 arası takdiri indirim' yapmasının hukuki dayanağı ve amacı nedir?

Bu indirimin doğrudan kanuni bir dayanağı olmamakla birlikte, hukuki temelini TBK m. 344/3'teki 'hakkaniyete göre belirlenir' ifadesi ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları oluşturur. Bu indirimin amacı, uzun yıllardır aynı yerde oturan 'eski kiracı' ile, o mülke yeni girecek olan 'yeni kiracı' arasındaki fiili durumu dengelemek ve hakkaniyeti sağlamaktır. Mahkeme, bilirkişi raporuyla, o mülkün o gün boşaltılıp yeni bir kiracıya verilmesi halinde getireceği 'emsal (rayiç) kira bedelini' tespit eder. Ancak, yıllardır orada oturan, mülke ve çevreye uyum sağlamış, kira borcunu düzenli ödeyen eski bir kiracıya, bir anda bu tam rayiç bedelin uygulanması, onun için ağır bir ekonomik yük getirebilir ve hakkaniyete aykırı olabilir. Yargıtay, bu durumu gözeterek, mahkemenin, tespit edilen bu emsal kira bedeli üzerinden, kiracının eski kiracı olması, sadakati ve mevcut durumu gibi sübjektif unsurları da dikkate alarak, hakkaniyet gereği bir miktar (%10-20 gibi) indirim yapması gerektiğini kabul etmiştir. Bu, kanunun 'hakkaniyet' kriterinin somutlaştırılmış bir uygulamasıdır. (Kaynak: oner.av.tr/kira-tespit-davasi/)