Kiracı tarafından kiralanana yapılan 'faydalı ve zorunlu masrafların' talep edilebilmesi için, metinde belirtilen 'tahliye koşulu'nun hukuki mantığı nedir? Kiracı, kira sözleşmesi devam ederken bu masrafları talep edemez mi?

Kiracının bu masrafları talep edebilmesi için kural olarak 'tahliye koşulu'nun aranmasının hukuki mantığı, bu masrafların kiraya veren için bir 'sebepsiz zenginleşme' oluşturup oluşturmadığının ve ne kadarının talep edilebilir olduğunun ancak tahliye anında netleşmesidir. Kira sözleşmesi devam ederken, yapılan bu faydalı ve zorunlu masraflardan (örneğin, bozulan kombinin tamiri, akan çatının onarımı) kiracının kendisi de yararlanmaktadır. Bu masraflar, onun da konforlu ve sorunsuz bir şekilde oturmasını sağlar. Masrafın karşılığını, kiralananı kullanarak zaten almaktadır. Talep hakkı, kiracının bu masraflardan artık yararlanamadığı ve bu faydanın tamamen kiraya verenin malvarlığına geçtiği anda, yani tahliye anında doğar. Mahkeme, tazmin edilecek miktarı hesaplarken, masrafın yapıldığı tarihteki değerinden, kiracının bu masraftan yararlandığı süreye isabet eden kısmı (yıpranma payı) düşer. Bu hesaplamanın sağlıklı yapılabilmesi için de sözleşmenin sona ermesi ve tahliyenin gerçekleşmesi gerekir. İstisnası, kiracının kiraya verene bildirmesine rağmen yapılmayan acil ve zorunlu bir tamiratı kendisinin yaptırıp, bedelini doğrudan ödemekte olduğu kiradan düşmesidir (TBK m. 306). Bu durum dışında, değer artışına yönelik talepler genellikle tahliye sonrasına bırakılır. (Kaynak: or.av.tr/kiralanana-yapilan-masraflardan-dolayi-alacak-davasi/)