'Change (çenç) araç' satın alarak mağdur olan bir kişinin, aracı satan kişiye karşı ceza davası açmasının yanı sıra, aracın tescilini yapan idareye (Trafik Tescil Şube Müdürlüğü) karşı hangi hukuki yola başvurabileceğini ve bu başvurunun temelini oluşturan 'hizmet kusuru' ilkesini açıklayınız.

Mağdur, aracı satan kişiye karşı Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunarak ceza davası sürecini başlatabilir. Bunun yanı sıra, aracın tescilini yapan idareye karşı da İdare Mahkemesi'nde 'tam yargı davası' açarak uğradığı maddi zararın tazminini talep edebilir. Bu davanın hukuki temeli, idarenin 'hizmet kusuru'dur. İdarenin (Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'nün) görevi, motorlu araçların kayıtlarını doğru, güvenilir ve mevzuata uygun bir şekilde tutmaktır. Çenç bir aracın, yani motor ve şasi numaraları değiştirilmiş, hukuken kusurlu bir aracın, gerekli denetimler yapılmadan tescil edilmesi, idarenin bu denetim ve gözetim görevini gereği gibi yerine getirmediğini gösterir. Bu durum, idarenin hizmetinin kötü işlemesi, eksik işlemesi veya hiç işlememesi anlamına gelen bir hizmet kusurudur. Alıcı, idarenin tuttuğu bu hatalı kayıtlara güvenerek aracı satın aldığı ve zarara uğradığı için, oluşan zarar ile idarenin hizmet kusuru arasında bir illiyet (nedensellik) bağı kurulabilir. Bu bağ kurulduğunda, idare Anayasa'nın 125. maddesi gereği kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olur. (Kaynak: or.av.tr/change-cenc-arac-sucu-ve-cezasi/)