5237 sayılı TCK'da 'infaz rejimine ilişkin hükümlerin derhal uygulanması' kuralı (m. 7/3) ile 'lehe kanunun uygulanması' ilkesi (m. 7/2) arasındaki ilişkiyi, özellikle 'koşullu salıverilme' ve 'denetimli serbestlik' kurumları açısından karşılaştırınız. Bir hükümlünün müddetnamesi hesaplanırken, bu iki kurumdan hangisi suç tarihine, hangisi infaz anındaki kanuna göre belirlenir?

TCK m. 7/2'de düzenlenen 'lehe kanun' ilkesi, maddi ceza hukukuna (suçun unsurları, cezası vb.) ilişkindir. Suçun işlendiği zaman ile hükmün verildiği zaman arasında kanun değişmişse, failin lehine olan kanun uygulanır. TCK m. 7/3 ise, 'infaz rejimine' ilişkin hükümlerin, yani cezanın nasıl çektirileceğine dair kuralların, kural olarak 'derhal uygulanacağını', yani suç tarihine bakılmaksızın infaz anında yürürlükte olan kanuna tabi olacağını belirtir. Ancak, 29.06.2005 tarihli 5377 sayılı Kanunla bu kurala önemli bir istisna getirilmiştir: 'Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç'. Bu istisna nedeniyle: 1) Koşullu Salıverilme: Lehe kanun ilkesine tabidir. Müddetname hesaplanırken, suç tarihindeki koşullu salıverilme oranı ile infaz anındaki oran karşılaştırılır ve hükümlünün lehine olan (daha erken tahliyesini sağlayan) oran uygulanır. 2) Denetimli Serbestlik: Derhal uygulama kuralına tabidir. Cezanın infazı sırasında yürürlükte olan denetimli serbestlik hükümleri, suç tarihine bakılmaksızın uygulanır. Örneğin, suç tarihinde var olmayan ancak infaz sırasında yürürlüğe giren bir denetimli serbestlik imkanından hükümlü yararlanabilir. Özetle, müddetname hesaplanırken koşullu salıverilme için suç tarihi esas alınarak lehe kanun tespiti yapılırken, denetimli serbestlik için infaz anındaki kanun hükümleri doğrudan uygulanır.