Zorunlu trafik sigortasından kaynaklanan bir uyuşmazlıkta, sigorta şirketi Sigorta Tahkim Sistemi'ne üye olmasa bile, zarar gören kişinin tahkim yoluna başvurabilmesinin hukuki dayanağı nedir? Bu durumun, genel tahkim kurallarından ayrılan yönünü açıklayınız.

Bu durumun hukuki dayanağı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin ilgili fıkralarıdır. Kural olarak, bir sigorta uyuşmazlığının Sigorta Tahkim Komisyonu'nda görülebilmesi için, ilgili sigorta şirketinin bu sisteme 'üye' olması gerekir. Ancak kanun, 'zorunlu sigortalar' için bu kurala önemli bir istisna getirmiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) gibi kanunen yapılması zorunlu olan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, sigorta şirketi tahkim sistemine üye olmasa dahi, hak sahipleri (zarar görenler) Komisyon'a başvurabilirler. Bu durum, genel tahkim kurallarından (iradilik ilkesi) ayrılan önemli bir yöndür. Genel tahkimde, tarafların uyuşmazlığı tahkime götürme konusunda karşılıklı iradeleri (tahkim sözleşmesi) şartken, zorunlu sigortalarda kanun koyucu, vatandaşın daha hızlı ve etkin bir şekilde hakkına ulaşabilmesini sağlamak amacıyla, sigorta şirketinin iradesine bakmaksızın, tek taraflı başvuru ile tahkim yolunu açmıştır. Bu, sosyal devlet ilkesinin bir yansımasıdır.