TMK m. 89'da tanımlanan 'cari hesap sözleşmesi'nin temel amacı ve işlevi nedir? Bu sözleşmenin geçerliliği için kanunda aranan şekil şartını ve bu şartın ispat hukukundaki önemini açıklayınız. Her türlü alacağın cari hesaba kaydedilmesi mümkün müdür?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #202908

Cari hesap sözleşmesinin temel amacı, sürekli ticari ilişki içinde olan iki tarafın, bu ilişkiden doğan alacaklarını tek tek ve ayrı ayrı talep etmek yerine, bunları karşılıklı olarak bir hesaba kaydederek belirli hesap devreleri sonunda ortaya çıkacak net bakiyeyi (artan tutarı) talep etmelerini sağlamaktır. İşlevi, lüzumsuz para transferlerini, takas işlemlerini ve masrafları ortadan kaldırarak ticari hayata pratiklik ve kolaylık getirmektir. Aynı zamanda bir güvence fonksiyonu da görür. TTK m. 89/2 uyarınca, cari hesap sözleşmesinin geçerliliği, 'yazılı şekilde' yapılmasına bağlıdır. Bu bir geçerlilik şartıdır (sıhhat şartı). Yazılı olarak yapılmayan bir cari hesap sözleşmesi hukuken geçersizdir. Bu şekil şartı, ispat hukuku açısından da kritik öneme sahiptir. Yazılı sözleşme, taraflar arasındaki ilişkinin 'cari hesap' olduğunu ve alacakların takas edilerek net bakiyenin isteneceği konusunda anlaştıklarını kesin olarak ispatlar. Her alacak cari hesaba kaydedilemez. TTK m. 93'e göre 'takas edilemeyen alacaklar' ile 'belirli bir amaca harcanmak veya emre hazır tutulmak üzere verilen para ve mallardan doğan alacaklar' cari hesaba geçirilemez. Örneğin, bir avukata masraf için verilen avans veya bir bankaya saklanması için bırakılan para cari hesaba kaydedilemez.