Bir vergi davasında, mükellefin vergi incelemesi sırasında inceleme elemanına ibraz etmediği faturaları, daha sonra mahkemeye sunması durumunda mahkemenin izlemesi gereken usul nedir? Mahkemenin, vergi idaresinin yerine geçerek bu belgelerin gerçekliğini araştırmak suretiyle karar vermesi mümkün müdür? Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun E:2005/140, K:2005/256 sayılı kararının bu konudaki yaklaşımını açıklayınız.

Vergi yargısında mahkemeler, idarenin işlemlerinin hukuka uygunluğunu denetler; idarenin yerine geçerek işlem tesis edemez veya idari bir fonksiyon olan 'vergi incelemesi' yapamaz. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun ilgili kararında da bu ilke vurgulanmıştır. Mükellefin, inceleme sırasında sunmadığı belgeleri ilk kez mahkemeye sunması halinde, mahkemenin yapması gereken, bu belgeleri doğrudan doğruya esas alıp (örneğin bilirkişi incelemesiyle) bir karar vermek değildir. Doğru usul, İYUK m. 21 gereğince bu belgelerin birer suretini davalı vergi idaresine tebliğ ederek, bu belgeler hakkındaki görüşünü ve yapacağı incelemenin sonucunu bildirmesi için idareye uygun bir süre vermektir. Vergi idaresi bu belgeleri inceler, sahte olup olmadığını, ticari defterlere uygunluğunu araştırır ve sonucunu mahkemeye bildirir. Mahkeme, ancak idarenin bu cevabı ve değerlendirmesi de dosyaya girdikten sonra tüm delilleri birlikte tartarak bir karar verir. Aksi takdirde mahkeme, idarenin denetim yetkisini üstlenmiş olur ki bu, görev gaspı anlamına gelir.