CMK m. 19'da düzenlenen 'davanın nakli' kurumunun, 'tabii hakim' ilkesi ile olan ilişkisini açıklayınız. Davanın nakli için kanunda öngörülen iki temel gerekçeyi (hukuki/fiili imkansızlık ve kamu güvenliği) ve bu gerekçelere dayanarak nakil kararı vermeye yetkili mercileri belirtiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #202856

'Tabii hakim' ilkesi, bir kimsenin, suç işlediği veya uyuşmazlığın çıktığı yerdeki kanunen yetkili ve görevli mahkeme tarafından yargılanması hakkını ifade eder. 'Davanın nakli', bu temel ilkeye bir istisna teşkil eder ve ancak kanunda sayılan olağanüstü durumlarda başvurulabilecek bir yoldur. CMK m. 19, bu istisnai durumu iki temel gerekçeye dayandırmıştır: 1) Hukuki veya Fiili Nedenlerle Görevin Yerine Getirilememesi: Mahkemenin, deprem gibi bir fiili imkansızlık veya heyeti oluşturacak yeterli sayıda hakimin bulunmaması gibi hukuki bir nedenle görevini yapamayacak halde olmasıdır. Bu durumda nakil kararı, istem üzerine veya re'sen 'yüksek görevli mahkeme' tarafından verilir (Örneğin, Asliye Ceza Mahkemesi için Ağır Ceza Mahkemesi). 2) Kamu Güvenliği Tehlikesi: Kovuşturmanın yetkili mahkemede yapılmasının kamu güvenliği için tehlikeli olmasıdır. Bu durum, genellikle toplumsal hassasiyeti yüksek davalarda, duruşmalar sırasında ciddi olaylar çıkma ihtimali olduğunda gündeme gelir. Bu gerekçeyle davanın naklini sadece 'Adalet Bakanı' isteyebilir ve kararı vermeye yetkili tek merci 'Yargıtay'dır. Bu ayrım, nakil nedeninin niteliğine göre karar verici merciyi farklılaştırarak kurumun keyfi kullanılmasını önlemeyi amaçlar.