19.04.2022 tarihli Tebliğ değişikliği ile Türkiye'de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdettikleri menkul satış sözleşmelerine ilişkin ödeme yükümlülükleri konusunda getirilen temel kural nedir? Bu düzenleme, sözleşme bedelinin döviz cinsinden kararlaştırılmasını yasaklamakta mıdır, yoksa sadece ödemenin fiilen yapılış şeklini mi düzenlemektedir? Bu kurala aykırılığın yaptırımı nedir?

2022/32-66 sayılı Tebliğ ile 2008/32-34 sayılı Tebliğ'in 8. maddesinin 9. fıkrasına eklenen cümle ile getirilen temel kural, Türkiye'de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdettikleri (taşıt satışları hariç) menkul satış sözleşmelerinden kaynaklanan ödeme yükümlülüklerinin 'Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesinin zorunlu' olmasıdır. Bu düzenleme, sözleşme bedelinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak 'kararlaştırılmasını' yasaklamamaktadır. Taraflar, sözleşme bedelini örneğin 10.000 Euro olarak belirleyebilirler. Ancak, ödeme günü geldiğinde alıcı, satıcıya fiilen Euro olarak ödeme yapamaz; bu bedelin o günkü Türk Lirası karşılığını ödemek zorundadır. Satıcı da fiilen döviz kabul edemez. Dolayısıyla yasak, sözleşmenin dövizle kurulmasına değil, ödemenin fiilen dövizle yapılmasına yöneliktir. Bu kurala aykırı hareket edilmesi, yani ödemenin dövizle yapılması veya kabul edilmesi halinde, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesi uyarınca her bir taraf için ayrı ayrı olmak üzere idari para cezası uygulanır. Tekerrür halinde bu cezalar iki katına çıkar.