İdari yargıda dilekçe teatisi (karşılıklı dilekçe verilmesi) aşamasının temelini oluşturan İYUK m. 16'nın işleyişini açıklayınız. Bu aşamada davacının 'savunmaya cevap' dilekçesinde, ilk dava dilekçesindeki taleplerini genişletmesi veya yeni bir talep eklemesi (örneğin yönetmelik iptali istemesi) mümkün müdür? Danıştay 5. Dairesi'nin E:2009/973, K:2009/1073 sayılı kararının bu konudaki yaklaşımı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #202730

İYUK m. 16'ya göre dilekçe teatisi, dava dilekçesinin davalıya tebliği ile başlar. Davalı idare savunmasını sunar, bu savunma davacıya tebliğ edilir. Davacı, bu savunmaya karşı 'cevaba cevap' (ikinci dilekçe) dilekçesini sunar. Bu dilekçe de davalıya tebliğ edilir ve davalı da 'ikinci savunma' dilekçesini sunar. Bu dört dilekçenin karşılıklı tebliği ile dilekçe teatisi aşaması tamamlanır ve dosya tekemmül eder. Davacının, savunmaya cevap dilekçesinde taleplerini genişletmesi veya yeni bir dava konusu eklemesi 'iddianın genişletilmesi yasağı'na aykırıdır ve mümkün değildir. Danıştay 5. Dairesi'nin E:2009/973, K:2009/1073 sayılı kararında bu ilke net bir şekilde vurgulanmıştır. Kararda, davacının ilk dava dilekçesinde sadece atama talebinin reddi işleminin iptalini istediği, ancak savunmaya cevap dilekçesinde buna ek olarak ilgili yönetmelik maddesinin de iptalini istediği belirtilmiştir. Danıştay, mahkemenin, yeni bir dava dilekçesi niteliği taşımayan savunmaya cevap dilekçesindeki bu yeni istemi dikkate alarak işlem yapmasını (dilekçe ret veya görevsizlik kararı vermesini) usule aykırı bulmuştur. Mahkemeler ilk dava dilekçesindeki taleplerle bağlıdır; sonradan talep genişletilemez veya ek talepte bulunulamaz.