İsim değiştirme davası (TMK m. 27), kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Bu davanın, 18 yaşından küçük ve ayırt etme gücüne sahip bir çocuk adına açılması durumunda, çocuğun anne ve babasının davadaki hukuki konumu nedir? Anne ve babadan birinin bu değişikliğe rıza göstermemesi, davanın seyrini nasıl etkiler?

18 yaşından küçük bir çocuk adına açılacak isim değiştirme davasında, TMK'daki velayet hükümlerine göre, çocuğun yasal temsilcisi olan anne ve babasının hukuki konumu 'davacı'dır. Velayet hakkı evlilik birliği içinde birlikte kullanıldığı için (TMK m. 336), bu tür önemli bir konuda dava açma iradesinin de ortak olması gerekir. Bu nedenle dava, kural olarak anne ve baba tarafından birlikte açılmalıdır. Anne ve babadan birinin bu değişikliğe rıza göstermemesi, davanın seyrini önemli ölçüde etkiler ve karmaşık bir hukuki durum yaratır: 1) Dava Şartı Eksikliği: Eğer dava sadece bir ebeveyn tarafından açılırsa ve diğer ebeveynin açık muvafakati (onayı) dosyaya sunulmazsa, mahkeme diğer ebeveyni davaya dahil etmeli veya muvafakatini almalıdır. Diğer ebeveyn davaya katılır ve değişikliğe karşı çıkarsa, mahkeme sadece bu nedenle davayı reddedemez. 2) Hâkimin Rolü ve Çocuğun Üstün Yararı: Bu noktada, 'çocuğun üstün yararı' ilkesi devreye girer. Hâkim, anne ve babanın anlaşmazlığını ve gerekçelerini dinler. Özellikle ayırt etme gücüne sahip çocuğun kendisini dinleyerek onun bu konudaki isteğini ve görüşünü alır. Eğer hâkim, ebeveynlerden birinin karşı çıkmasının haklı bir nedene dayanmadığına ve isim değişikliğinin çocuğun psikolojik ve sosyal gelişimi açısından 'üstün yararına' olduğuna kanaat getirirse, rıza göstermeyen ebeveynin itirazına rağmen davanın kabulüne karar verebilir. Örneğin, çocuğun okulda mevcut ismiyle sürekli alay edilmesi ve bu durumun psikolojisini bozması gibi bir durumda, bir ebeveynin soyut gerekçelerle karşı çıkması, çocuğun üstün yararı karşısında korunmayabilir. Ancak, ebeveynlerin anlaşmazlığı halinde, mahkemenin yükü artar ve kararını çok daha detaylı bir gerekçeye dayandırmak zorunda kalır. (Kaynak: www.mesudebusrakucuk.av.tr/ad-soyad-degisikligi-davasi-kisiler-hukuku/)