Yargıtay 23. Ceza Dairesi'nin 2015/7247 sayılı kararında, 'bedelsiz senedi kullanma' suçundan yargılanan sanık hakkında hüküm kurulmadan önce, sanık ile şikayetçi arasındaki temel hukuki ilişkiyi (kira sözleşmesi) ve bu ilişkiden kaynaklanan icra takibini gösteren belgelerin dosyaya getirtilmemesini neden 'eksik inceleme' olarak değerlendirmiştir? Bu durum, ceza mahkemelerinin, suçun maddi unsurunun tespitinde hukuk mahkemelerinin alanına giren özel hukuk ilişkilerini ne ölçüde araştırması gerektiğini göstermektedir?

Yargıtay'ın bu kararı, ceza mahkemelerinin, baktıkları davanın temelini oluşturan özel hukuk ilişkisini aydınlatmadan, sadece ceza hukuku normlarına göre bir karar veremeyeceğini göstermesi açısından önemlidir. Kararın 'eksik inceleme' olarak nitelendirilmesinin nedeni şudur: 'Bedelsiz senedi kullanma' (TCK m. 156) suçunun maddi unsurunun en kritik parçası, senedin 'bedelsiz' kalıp kalmadığıdır. Bu ise, ceza hukuku değil, borçlar ve icra-iflas hukuku alanına giren bir sorundur. Senedin bedelsiz olup olmadığını anlamak için, taraflar arasındaki temel borç ilişkisinin (somut olayda kira ilişkisi) ve bu borcun ödenip ödenmediğinin ortaya konulması zorunludur. Ceza mahkemesi, bu özel hukuk ilişkisini aydınlatmakla yükümlüdür. Bu, 'ceza davasının hukuk davasına etkilemesi' veya 'bekletici mesele' yapma kurumlarıyla ilgilidir. Mahkeme, sanığın kastını (senedin bedelsiz kaldığını bilip bilmediğini) ve fiilin hukuka aykırılığını tespit edebilmek için; - Taraflar arasındaki kira sözleşmesini, - Bu sözleşmeye dayanarak yapılan icra takip dosyasını, - Takip dosyasındaki ödeme veya itiraz durumunu, - Kira borcunun gerçekten ne kadar olduğunu, - Sanığın iddia ettiği 1.425 TL'lik alacağın hukuki bir temeli olup olmadığını araştırmalıdır. Bu özel hukuk ilişkisi netleştirilmeden, sanığın senedi kullanırken 'haksız' olduğunu ve bunu 'bildiğini' şüpheye yer bırakmayacak şekilde söylemek mümkün değildir. Ceza mahkemesi, bu tür suçlarda, özel hukuka ilişkin delilleri (sözleşme, takip dosyası, makbuzlar vb.) toplamak ve gerekirse bir hukukçu bilirkişiden görüş almak suretiyle, suçun maddi unsurunu oluşturan temel ilişkiyi aydınlatmak zorundadır. Bu yapılmadan verilen bir mahkumiyet kararı, 'eksik inceleme' nedeniyle bozulacaktır. (Kaynak: avmehmetgenc.com/bedelsiz-senedi-kullanma-sucu-ve-cezasi)