Bir trafik kazası sonucu açılan taksirle yaralama davasında sanık mahkum olup karar kesinleştikten sonra, mağdurun aynı kazadan kaynaklanan sebeplerle ölmesi üzerine, sanık hakkında 'taksirle öldürme' suçundan yeni bir dava açılması, 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama) ilkesini ihlal eder mi? Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2012/2472 E., 11235 K. sayılı kararına atıf yapan 2014/15160 K. sayılı kararındaki 'mahsup' mekanizmasının, bu ilkenin ihlalini önlemedeki rolünü açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #202611

Hayır, bu durumda yeni bir dava açılması 'non bis in idem' ilkesini ihlal etmez. Çünkü bu ilke, 'aynı fiilden' dolayı iki kez yargılanmayı yasaklar. Mağdurun sonradan ölmesi, fiilin hukuki niteliğini ve neticesini temelden değiştiren, suçu 'taksirle yaralama'dan daha ağır olan 'taksirle öldürme' suçuna dönüştüren 'yeni bir olgu'dur. İlk yargılama yapıldığı sırada 'ölüm' neticesi henüz gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla, mahkeme o tarihte taksirle öldürme suçundan bir yargılama yapmamıştır. Ortada, farklı hukuki nitelikte ve farklı unsurlara sahip iki ayrı suç durumu söz konusudur. Bu nedenle, taksirle öldürme suçundan yeni bir yargılama yapılmasına hukuki bir engel yoktur. 'Mahsup' mekanizmasının rolü ise tam da bu noktada, 'non bis in idem' ilkesinin ruhunu korumak ve 'mükerrer cezalandırmayı' önlemek için devreye girer. Sanık, aynı eylemin daha hafif bir sonucu olan yaralamadan dolayı zaten bir ceza almıştır. Taksirle öldürme suçundan yeniden mahkum edildiğinde, aynı eylemin daha ağır sonucundan sorumlu tutulmuş olur. Eğer daha önce aldığı ceza mahsup edilmezse, aynı fiilin hem yaralama hem de öldürme sonucu için ayrı ayrı cezalandırılmış olur ki bu adil olmaz. Yargıtay'ın benimsediği çözüm, yargılamanın yenilenmesi değil, yeni bir dava açılması ve bu dava sonucunda verilecek cezadan, daha önce yaralama suçundan verilen cezanın 'mahsup edilmesi'dir. Bu yöntem, hem suçun ağırlaşan niteliğine uygun yeni bir yargılama yapılmasını sağlar hem de mahsup yoluyla mükerrer cezalandırmanın önüne geçerek 'non bis in idem' ilkesinin ihlal edilmesini önler. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-314-sanik-veya-hukumlunun-aleyhine-yargilamanin-yenilenmesi-nedenleri.html)