İsim değiştirme davası açmak için vekil tayin edilecekse, bu vekaletnamenin 'özel yetki' içermesi zorunluluğunun hukuki dayanağı nedir? Bu durumu, 'kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar' kavramı ve bu hakların vekil aracılığıyla kullanılmasına ilişkin genel hukuk prensipleri çerçevesinde analiz ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #202601

İsim değiştirme davası için verilecek vekaletnamenin 'özel yetki' içermesi zorunluluğunun hukuki dayanağı, bu davanın konusunun 'kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak' olmasıdır. Bu kavramlar arasındaki ilişki şöyledir: 1) Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklar: Bunlar, kişinin şahıs varlığıyla o kadar yakından ilişkili olan haklardır ki, kural olarak sadece hak sahibi tarafından bizzat kullanılabilirler. Başkasına devredilemezler ve miras yoluyla geçmezler. Kişinin adı, soyadı, evlenme, boşanma, nişanı bozma gibi haklar bu niteliktedir. Bu haklar, kişinin en mahrem alanını ve kimliğini ilgilendirir. 2) Vekil Aracılığıyla Kullanım: Kişiye sıkı sıkıya bağlı hakların vekil aracılığıyla kullanılması kural olarak mümkün değildir. Ancak kanun, bu kurala istisnalar getirebilir. Vekil aracılığıyla kullanıma izin verildiği durumlarda ise, hakkın bu özel niteliği nedeniyle, hak sahibinin bu konuda vekile özel ve açık bir irade beyanında bulunması aranır. İşte bu özel irade beyanı, 'özel yetkili vekaletname' ile ortaya konur. 3) Özel Yetkili Vekaletname: Genel bir vekaletname, vekile sadece müvekkilin malvarlığına ilişkin veya genel hukuki işlemlerini takip etme yetkisi verir. Ancak isim değişikliği gibi şahıs varlığına ilişkin, son derece kişisel bir konuda dava açılabilmesi için, müvekkilin bu özel konuda vekile yetki verdiğini açıkça ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirtmesi gerekir. Bu nedenle, vekaletnameye 'isim ve soyisim değişikliği davası açmaya', 'nüfus davaları açmaya' gibi özel bir ibarenin eklenmesi zorunludur. Bu, hak sahibinin iradesinin, bu hassas konuda vekil tarafından temsil edilmeye yönelik olduğunun bir kanıtıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Özel yetki olmadan açılan bir isim değişikliği davası, dava şartı yokluğundan reddedilebilir. (Kaynak: www.mesudebusrakucuk.av.tr/ad-soyad-degisikligi-davasi-kisiler-hukuku/)