657 sayılı DMK m. 133, disiplin cezalarının belli süreler sonra özlük dosyasından silinmesini, memurun 'bu isteğini haklı kılacak nitelikte' davranışlarına bağlamıştır. Bu 'haklı kılacak nitelikteki davranışlar' kriterinin hukuki anlamı nedir ve bu takdiri kim, hangi verilere dayanarak kullanır? Bu düzenlemenin amacı, memura mutlak bir hak tanımak mıdır, yoksa idareye bir takdir yetkisi mi vermektedir?
DMK m. 133'teki 'bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse' ifadesi, disiplin cezasının silinmesinin memur için mutlak, otomatik bir hak olmadığını; idarenin (atamaya yetkili amirin) bu konuda bir 'takdir yetkisi'ne sahip olduğunu göstermektedir. Ancak bu takdir yetkisi, sınırsız ve keyfi bir yetki değildir. İdare, bu takdirini kullanırken objektif kriterlere dayanmak ve kararını gerekçelendirmek zorundadır. 'Haklı kılacak nitelikteki davranışlar' kriterinin hukuki anlamı, memurun, cezanın uygulanmasından sonra geçen 5 veya 10 yıllık süre zarfında, görevini layıkıyla yaptığını, yeni bir disiplin suçu işlemediğini, çalışmalarının ve performansının olumlu olduğunu, genel tutum ve davranışlarıyla ıslah olduğunu ve yeniden zdrave hizmete layık olduğunu göstermesidir. İdare, bu değerlendirmeyi yaparken şu verilere dayanır: - Memurun özlük dosyasındaki diğer kayıtlar. - Varsa, performans değerlendirme raporları. - Bu süre içinde hakkında yeni bir soruşturma açılıp açılmadığı, yeni bir ceza alıp almadığı. - Amirlerinin onun hakkındaki genel kanaat ve görüşleri. - Özellikle kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında, disiplin kurulunun mütalaası. Eğer memur, kanunda belirtilen süreleri doldurmuşsa ve bu süre zarfında olumlu bir hizmet geçmişi sergilemişse, idarenin talebi reddetmesi için somut ve haklı bir gerekçe göstermesi gerekir. Gerekçesiz veya keyfi bir ret kararı, idari yargıda iptal edilebilir. Dolayısıyla düzenleme, idareye takdir yetkisi tanırken, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun, objektif ve makul bir şekilde kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/devlet-memurlari-kanunu-133-madde-dmk/)