506 sayılı Kanun döneminde emekli olup serbest avukatlık yapan bir kişiden SGDP kesilmesini öngören düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmemesinin temel gerekçesi, 'sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengeleri' olarak gösterilmektedir. 'Aktüeryal denge' kavramını açıklayınız ve bu kavramın, hem gelir elde edip hem de emekli aylığı alan bir grubun sisteme prim ödemesi zorunluluğuyla olan ilişkisini analiz ediniz.
'Aktüeryal denge', bir sosyal güvenlik sisteminin (veya sigorta şirketinin) uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini ifade eder. Bu denge, sistemin gelecekteki gelirleri (toplanacak primler, devlet katkıları, fon gelirleri) ile gelecekteki giderlerinin (ödenecek emekli aylıkları, sağlık harcamaları, diğer yardımlar) birbirini karşılayabilmesi durumudur. Aktüerya bilimi, bu dengeyi riskleri, demografik değişimleri (doğum-ölüm oranları, yaşam süresi), ekonomik verileri (enflasyon, büyüme) kullanarak istatistiksel ve matematiksel modellerle hesaplar. SGDP düzenlemesinin aktüeryal dengeyle ilişkisi şudur: Sosyal güvenlik sistemleri, 'aktif sigortalıların' ödediği primlerle 'pasif sigortalıların' (emekliler, hak sahipleri) aylıklarının finanse edildiği bir dayanışma esasına göre çalışır. Bir kişinin emekli olup sistemden 'pasif' olarak aylık almaya başladıktan sonra, tekrar çalışarak 'aktif' bir gelir elde etmesi, sistemin temel mantığında bir istisna yaratır. Bu kişi, hem sistemden kaynak (emekli aylığı) çeker, hem de ekonomik hayata katılarak yeni bir gelir elde eder. Eğer bu kişi, çalışmasından dolayı sisteme hiçbir prim katkısında bulunmazsa, bu durum aktüeryal dengeyi bozan bir etki yaratır. Çünkü sistemden sadece alan ama sisteme katkı sağlamayan bir grup oluşur. Kanun koyucu, bu dengesizliği gidermek ve sistemin mali sağlığını korumak amacıyla, bu özel durumdaki kişilerin de elde ettikleri gelire (veya aylığa) orantılı olarak sisteme bir miktar 'destek primi' ödemesini zorunlu kılmıştır. Anayasa Mahkemesi de bu kamu yararı amacını, kişilerin mülkiyet veya sosyal güvenlik hakkına orantısız bir müdahale olarak görmemiş ve düzenlemeyi Anayasa'ya uygun bulmuştur. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/sosyal-guvenlik-destek-primi-kesilmesi/)