Boşanma davalarında tanık delili önemli bir ispat aracıdır. Tarafların müşterek çocuklarının tanık olarak dinlenmesi hukuken mümkün müdür? Mümkünse, bu tanıklığın hangi usuli güvenceler altında ve hangi ilkelere dikkat edilerek gerçekleştirilmesi gerekir? Çocuğun beyanlarının delil olarak değerlendirilmesinde 'çocuğun üstün yararı' ilkesinin rolünü tartışınız.
Evet, boşanma davalarında tarafların müşterek çocuklarının tanık olarak dinlenmesi hukuken mümkündür. HMK'da bunu engelleyen bir hüküm yoktur. Ancak bu tanıklık, çocuğun psikolojisi ve taraflarla olan ilişkisi üzerindeki hassasiyeti nedeniyle özel usuli güvenceler altında gerçekleştirilmelidir: 1) Çocuğun Üstün Yararı İlkesi: Bu, en temel ilkedir. Çocuğun tanıklığı, ona zarar verecek, ebeveynleri arasında bir seçim yapmaya zorlayacak veya onu bir sadakat çatışmasına sokacaksa, dinlenmesinden kaçınılmalıdır. Mahkeme, çocuğun dinlenmesinin onun menfaatine olup olmadığını öncelikli olarak değerlendirmelidir. 2) Uzman Eşliğinde Dinleme: Çocuğun, özellikle küçük yaştaysa, doğrudan duruşma salonunda, tarafların ve avukatların önünde değil, mahkeme tarafından görevlendirilecek bir pedagog, psikolog veya sosyal hizmet uzmanı eşliğinde, adli görüşme odaları (AGO) gibi özel ortamlarda dinlenmesi tercih edilmelidir. Bu, çocuğun kendini daha rahat ifade etmesini ve yargılama sürecinden olumsuz etkilenmemesini sağlar. 3) Yönlendirici Sorulardan Kaçınma: Çocuğa sorulacak sorular, uzman tarafından onun anlayabileceği bir dilde ve yönlendirici olmayacak şekilde sorulmalıdır. Amaç, gerçeği öğrenmekten çok, çocuğun olayları nasıl algıladığını ve yaşadığını anlamaktır. Çocuğun beyanlarının delil değeri, onun yaşı, idrak gücü ve ebeveynleri tarafından etkilenip etkilenmediği gibi hususlar dikkate alınarak hâkim tarafından serbestçe takdir edilir. Çocuğun beyanları, tek başına hükme esas alınmaktan ziyade, diğer yan delilleri (diğer tanıklar, belgeler vb.) destekleyici bir unsur olarak değerlendirilmelidir. Nihai amaç, çocuğu bir 'ispat aracı' olarak kullanmak değil, onun üstün yararını koruyarak uyuşmazlığı aydınlatmaktır. (Kaynak: oner.av.tr/bosanma-davasinda-delil/)