Bir kamu görevlisi hakkında verilen ve 657 sayılı DMK m. 135 uyarınca kesinleşen bir disiplin cezasının, aynı idare tarafından sonradan 'hukuka aykırı olduğu' veya 'hatalı verildiği' gerekçesiyle geri alınarak, aynı fiil için yeni ve daha ağır bir disiplin cezası verilmesi mümkün müdür? Bu durumu, idari işlemlerin geri alınması (ilga, kaldırma, değiştirme) teorisi ve 'non bis in idem' (aynı fiilden iki kez yargılanmama/cezalandırılmama) ilkesinin disiplin hukukundaki yansıması açısından değerlendiriniz.
Hayır, kesinleşmiş bir disiplin cezasının idare tarafından sonradan geri alınarak, aynı fiil için yeni ve daha ağır bir ceza verilmesi hukuken mümkün değildir. Bu durum, idare hukukunun ve ceza hukukunun temel ilkelerine aykırıdır. 1) İdari İşlemlerin Geri Alınması ve Kazanılmış Hak: Kural olarak, hukuka aykırı idari işlemler idare tarafından her zaman geri alınabilir. Ancak bu kuralın istisnası, işlemin ilgililer lehine bir 'kazanılmış hak' veya 'istikrarlı bir durum' yaratmasıdır. Kesinleşmiş bir disiplin cezası, memur açısından 'cezalandırılmış olma' statüsünü kesinleştirir ve bu durumun sonradan aleyhe değiştirilemeyeceği yönünde bir hukuki güvenlik beklentisi doğurur. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun metinde atıf yapılan (2020/1073 E., 2020/2353 K.) kararı da bu yöndedir. Kesinleşen bir disiplin cezası, ancak kanunda öngörülen yollarla (yargı kararıyla iptal, disiplin affı kanunu) ortadan kalkabilir. 2) 'Non Bis in Idem' İlkesi: Bu ilke, bir kişinin aynı fiilden dolayı birden fazla kez yargılanamayacağını ve cezalandırılamayacağını ifade eder. Bu ilke, ceza hukukunun temel bir güvencesi olmakla birlikte, niteliğine uygun düştüğü ölçüde disiplin hukukunda da uygulanır. Memur, belirli bir fiilden dolayı disiplin soruşturması geçirmiş ve bu soruşturma sonucunda kesinleşen bir ceza almıştır. İdarenin, aynı fiil nedeniyle dosyayı yeniden açıp daha ağır bir ceza vermesi, 'non bis in idem' ilkesinin açık bir ihlalidir. İdare, ilk cezanın hafif olduğunu düşünüyorsa bile, ceza kesinleştikten sonra bu 'hatasını' memurun aleyhine olacak şekilde düzeltme yetkisine sahip değildir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/devlet-memurlari-kanunu-135-madde-dmk/)