HMK m. 9 uyarınca 'bağlantılı suçlardan her biri değişik mahkemelerin görevine giriyorsa, bunlar hakkında birleştirilmek suretiyle yüksek görevli mahkemede dava açılabilir.' CMK m. 16'da ise, 'bağlantılı ceza davalarının değişik mahkemelerde bakılmasına başlanmış olursa... mahkemeler arasında oluşacak uyuşma üzerine... birleştirilebileceği' düzenlenmiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2016/4195 E., 2016/4351 K. sayılı kararında, aynı dereceli iki asliye ceza mahkemesi arasında birleştirme konusunda 'uyuşmazlık' (muvafakat etmeme) çıktığında izlenmesi gereken doğru usuli yol nedir? Ortak yüksek görevli mahkemenin (Ağır Ceza Mahkemesi) bu uyuşmazlığı çözdükten sonra verdiği kararın hukuki niteliği nedir?
Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin anılan kararında izah edilen doğru usuli yol şudur: CMK m. 16, aynı dereceli mahkemelerde görülen bağlantılı davaların birleştirilmesi için öncelikle mahkemeler arasında 'uyuşma' (muvafakat) arar. Mahkemelerden biri birleştirme talep ettiğinde, diğer mahkeme buna muvafakat etmezse, aralarında 'olumsuz yetki uyuşmazlığı'na benzer bir 'birleştirme uyuşmazlığı' ortaya çıkar. Bu noktada, birleştirme talep eden mahkeme, diğer mahkemenin rızası olmadan tek taraflı bir birleştirme kararı veremez. İzlenmesi gereken doğru yol, CMK'nın 17. maddesinin ('Yetki uyuşmazlığı') kıyasen uygulanmasıdır. Buna göre, uyuşmazlık, her iki mahkemenin de bağlı olduğu 'ortak yüksek görevli mahkemeye' (iki asliye ceza mahkemesi için Ağır Ceza Mahkemesi) gönderilmelidir. Ortak yüksek görevli mahkeme, dosyaları inceleyerek birleştirmeye gerek olup olmadığına ve gerek varsa hangi mahkemede birleştirileceğine 'kesin olarak' karar verir. Bu kararın hukuki niteliği, bağlayıcı bir merci kararı olmasıdır. Karar, uyuşmazlığın tarafı olan her iki mahkemeyi de bağlar. Kararda atıf yapılan olayda Ağır Ceza Mahkemesi birleştirme kararı verdikten sonra, dosyanın birleştirildiği mahkemenin 'muvafakat alınmadı' diyerek yeniden yetkisizlik kararı vermesi, merciin kesin ve bağlayıcı kararını yok saymak anlamına geldiği için hukuka aykırı bulunmuştur. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-9-davalarin-birlestirilerek-acilmasi.html)