Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2/120 E., 124 K. sayılı kararında, sanığın taksirli eylemiyle orman ağaçlarının yanmasına neden olduğu bir olayda, suç yerinin 'orman sayılıp sayılmadığı' hususunun uygulamalı keşif yapılmadan belirlenmemiş olmasını neden 'noksan soruşturma' olarak nitelendirmiş ve bu durumun 'tabii hâkim' ilkesiyle bağlantısını nasıl kurmuştur?
YCGK'nın bu kararı, suçun hukuki nitelendirmesinin ve dolayısıyla görevli mahkemenin doğru bir şekilde tespiti için maddi vakıaların eksiksiz araştırılması gerektiğini vurgulamaktadır. 'Noksan soruşturma' olarak nitelendirilmesinin nedenleri şunlardır: 1) Suç Vasfının Belirlenmesi: Eylemin işlendiği yerin 'orman' sayılması, uygulanacak kanun maddesini temelden değiştirir. Eğer yer orman değilse, eylem genel hükümlere göre 'taksirle yangına neden olma' (TCK m. 171) suçunu oluşturabilir. Ancak yer 'orman' ise, özel kanun olan 6831 sayılı Orman Kanunu'nun ilgili maddeleri (örn: m. 110) uygulanacaktır. Bu iki suçun unsurları ve cezaları farklıdır. Suç yerinin niteliği belirlenmeden, sanığın eyleminin hangi suçu oluşturduğu doğru bir şekilde tespit edilemez. 2) Görevli Mahkemenin Tespiti: Suç vasfındaki bu değişiklik, yargılamayı yapacak 'görevli' mahkemeyi de etkileyebilir. Orman suçları için özel görevli mahkemeler (orman suçlarına bakan asliye ceza mahkemeleri gibi) veya genel mahkemeler arasında görev ayrımı olabilir. 'Tabii (Kanuni) Hâkim' İlkesiyle Bağlantısı: Anayasa m. 37 ile güvence altına alınan tabii hâkim ilkesi, hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamayacağını ifade eder. Bir sanığın hangi mahkemede yargılanacağı, suçun işlendiği tarihte yürürlükte olan kanunlara göre önceden bellidir. Suç yerinin niteliğini (orman olup olmadığını) araştırmadan, dolayısıyla suç vasfını ve görevli mahkemeyi doğru tespit etmeden bir yargılama yapmak, sanığı kanunen yetkili ve görevli olmayan bir mahkemede yargılama riskini doğurur. Bu da tabii hâkim ilkesinin ihlali anlamına gelir. YCGK, sanığın lehine olan bu ilkenin korunması için, suçun niteliğini belirleyecek olan keşif gibi temel bir delil toplama işleminin yapılmamasını 'noksan soruşturma' ve temel bir bozma nedeni olarak kabul etmiştir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-83-madde-cmk/)