Kira tespit davaları, 5 yıllık sürenin dolması halinde açılabilir (TBK m. 344/3). Bu davanın, aynı kanunun 347. maddesinde düzenlenen '10 yıllık uzama süresinin sonunda kiraya verenin sözleşmeyi fesih hakkı' ile ilişkisi nedir? Kiraya veren, 10 yıllık süre dolduğunda hem fesih davası hem de kira tespit davası açma hakkına birlikte sahip midir, yoksa bu haklar birbirini dışlar mı?

TBK m. 344/3'te düzenlenen kira tespit davası ile TBK m. 347'de düzenlenen 10 yıllık uzama süresi sonunda fesih hakkı, kiraya verene tanınmış iki ayrı ve bağımsız haktır. Bu haklar birbirini dışlamaz ve kiraya veren, şartları oluştuğunda bu hakları birlikte veya ayrı ayrı kullanabilir. İlişkileri şöyledir: - Kira Tespit Davası (TBK m. 344/3): Bu dava, mevcut kira ilişkisinin devamı esasına dayanır. Kiraya veren, sözleşmeyi sona erdirmek istemez, sadece mevcut kira bedelinin düşük kaldığını ve emsallere göre yeniden belirlenmesi gerektiğini iddia eder. Bu dava, kira sözleşmesinin beşinci yılı dolduktan sonra her zaman açılabilir. - 10 Yıl Sonunda Fesih Hakkı (TBK m. 347): Bu hak ise, kira ilişkisini sona erdirmeye yöneliktir. Belirsiz süreli hale gelen veya belirli süreli olup da 10 uzama yılını dolduran konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren, bu sürenin bitiminden en az 3 ay önce bildirimde bulunmak şartıyla, herhangi bir gerekçe göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirebilir. Kiraya veren, stratejik olarak her iki hakkı da kullanabilir. Örneğin, 10 yıllık süre dolduğunda, hem TBK m. 347'ye göre fesih bildiriminde bulunup tahliye davası açabilir, hem de tahliye davası devam ederken olası bir gecikme veya davanın reddi ihtimaline karşı, mevcut kira bedelinin artırılması için TBK m. 344/3'e göre kira tespit davası açabilir. Bu iki davanın birlikte açılmasına hukuki bir engel yoktur, çünkü amaçları ve hukuki dayanakları farklıdır. (Kaynak: calinokcuhukuk.com/kira-tespit-davasi/)