Lazer epilasyon gibi estetik müdahaleler öncesinde hastadan alınan 'onam formu'nun (rıza belgesi), hekimin 'aydınlatma yükümlülüğü'nü tam olarak karşılaması için hangi unsurları içermesi gerekir? Hastanın sadece işleme rıza göstermesi yeterli midir, yoksa bu rızanın 'aydınlatılmış rıza'ya dönüşmesi için ne gibi bilgilendirmeler yapılmalıdır? Aydınlatma yükümlülüğünün ihlali, hekimin hukuki sorumluluğunu nasıl etkiler?
Hekimin hukuki sorumluluğundan kurtulabilmesi için hastadan aldığı onamın 'aydınlatılmış onam (rıza)' olması zorunludur. Sadece işleme rıza gösterildiğine dair genel bir belge imzalatılması, aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmek için yeterli değildir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre aydınlatılmış rızadan bahsedebilmek için onam formu ve hekim tarafından yapılan sözlü bilgilendirme şu unsurları içermelidir: 1) İşlemin Niteliği ve Kapsamı: Yapılacak işlemin (lazer epilasyon) ne olduğu, nasıl uygulanacağı, kaç seans süreceği gibi temel bilgiler. 2) İşlemin Faydaları ve Beklenen Sonuçlar: İşlemden ne gibi bir fayda beklenmesi gerektiği. 3) Alternatif Tedavi Yöntemleri: Varsa, bu işleme alternatif olabilecek diğer yöntemler ve bunların avantaj/dezavantajları. 4) Riskler ve Komplikasyonlar: Bu, en kritik unsurdur. İşlemin, nadir de olsa, yol açabileceği tüm olası riskler, yan etkiler ve komplikasyonlar (örneğin yanık, lekelenme, hiperpigmentasyon, iz kalması vb.) hastanın anlayacağı bir dilde, abartıdan ve küçümsemeden uzak bir şekilde açıklanmalıdır. 5) Tedavi Sonrası Süreç: İşlemden sonra hastanın nelere dikkat etmesi gerektiği (güneşten korunma gibi). Hastanın bu unsurların tamamı hakkında bilgilendirildikten sonra verdiği rıza, 'aydınlatılmış rıza'dır. Eğer hekim, özellikle gerçekleşen risk (örn: yanık) hakkında hastayı önceden bilgilendirmemişse, hastanın verdiği rıza hukuken geçersiz sayılır. Bu durumda, tıbbi müdahale hukuka aykırı hale gelir ve hekim, eyleminde hiçbir kusur olmasa bile (tıbben doğru yapsa bile) ortaya çıkan zarardan (komplikasyondan) sorumlu olur. Aydınlatma yükümlülüğünün ihlali, tek başına bir 'kusur' olarak kabul edilir. (Kaynak: oner.av.tr/lazer-epilasyon-hatalari-nedeniyle-tazminat/)