CMK m. 148/4, 'Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hakim veya mahkeme huzurunda şüpheli veya sanık tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz' demektedir. Bu hükmün, 'savunma hakkı' ve 'hukuka aykırı delillerin değerlendirilmesi yasağı' (CMK m. 217/2) açısından önemi nedir? Şüphelinin, müdafi olmadan kollukta verdiği ikrar içerikli ifadesini, daha sonra hâkim veya mahkeme huzurunda reddetmesi durumunda, bu ifadenin delil değeri ne olur?

CMK m. 148/4, anayasal savunma hakkının (Anayasa m. 36) ceza muhakemesindeki en önemli güvencelerinden biridir. Bu hükmün önemi şuradan kaynaklanır: 1) Savunma Hakkının Güvencesi: Soruşturmanın en kritik aşamalarından biri olan kolluk ifadesi sırasında, şüphelinin hukuki bilgi eksikliği, baskı veya yönlendirme altında kalma riski yüksektir. Müdafiin varlığı, bu riskleri azaltır ve ifadenin hukuka uygun alınmasını temin eder. Kanun, müdafi yokluğunu o kadar önemli bir eksiklik olarak görmüştür ki, bu şekilde alınan ifadenin delil değerini şüphelinin/sanığın sonraki onayına bağlamıştır. 2) Hukuka Aykırı Delil Yasağı: Müdafi olmadan ifade alınması, CMK'nın emredici hükümlerine (örn: CMK m. 147/1-c) aykırılık teşkil eder. Bu şekilde elde edilen ifade, bir 'hukuka aykırı delil'dir. CMK m. 148/4, bu hukuka aykırılığın nasıl 'giderilebileceğini' (doğrulanma ile) veya giderilememesi halinde sonucunun ne olacağını (hükme esas alınamama) düzenleyen özel bir normdur. Şüphelinin, müdafi olmadan kollukta verdiği ikrar içerikli ifadesini daha sonra hâkim veya mahkeme huzurunda reddetmesi durumunda, bu ifade hukuken 'yok' hükmündedir. Mahkeme, bu ifadeyi hükmüne dayanak yapamaz. Sanığın mahkumiyetine karar verebilmek için, bu ikrar dışındaki diğer delillere (tanık beyanı, kamera kaydı, bilirkişi raporu vb.) dayanmak zorundadır. Kollukta verilen ve sonradan reddedilen bu ifade, tek başına veya belirleyici delil olarak mahkumiyet için kullanılamaz. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/mudafiin-suphelinin-kolluk-ifadesine-aktif-katilma-ve-beyanda-bulunma-yetkisinin-engellenmesi)