CMK m. 314/1-b, hükme katılmış olan bir hâkimin, 'aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek nitelikte olarak görevlerini yapmada sanık veya hükümlü lehine kusur etmiş' olmasını, aleyhe yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak saymaktadır. Bu hükmün uygulanabilmesi için hâkimin kusurlu eyleminin sübjektif (kasıt/taksir) ve objektif (sonuca etki) unsurları ne olmalıdır? Hâkim hakkında sadece bir ceza soruşturması başlatılmış olması bu maddeyi işletmek için yeterli midir?

CMK m. 314/1-b'nin uygulanabilmesi için gereken unsurlar şunlardır: 1) Sübjektif Unsur (Kusur): Hâkimin eyleminin, 'ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek nitelikte' olması aranır. Bu, hâkimin eyleminin TCK kapsamında bir suçu (örneğin rüşvet, görevi kötüye kullanma) oluşturması gerektiği anlamına gelir. Dolayısıyla, hâkimin kasıtlı bir şekilde ve menfaat temini gibi amaçlarla sanık lehine hareket etmiş olması gerekir. Basit bir hukuki hata veya taksirli bir davranış bu kapsamda değerlendirilemez. 2) Objektif Unsur (Sonuca Etki): Hâkimin bu kusurlu davranışı, verilen hükmü (örneğin beraat veya lehe ceza) doğrudan etkilemiş olmalıdır. Kusurlu davranış ile hüküm arasında bir illiyet bağı bulunmalıdır. Hâkim hakkında sadece bir ceza soruşturması başlatılmış olması, bu maddeyi doğrudan işletmek için yeterli değildir. Kanun metni 'ceza kovuşturmasını... gerektirecek nitelikte' bir fiilden bahsetmektedir. Bu, fiilin objektif olarak bir suç teşkil etme potansiyelinin yüksek olması gerektiğini ifade eder. Ancak, yargılamanın yenilenmesi gibi olağanüstü bir yola başvurmak için, genellikle hâkim hakkındaki ceza davasının açılması (kovuşturma) veya bu davada mahkûmiyet kararı verilmesi beklenir. Sadece soruşturma aşaması, fiilin sübutu ve niteliği konusunda kesin bir kanaat oluşturmayacağından, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü için zayıf bir dayanak olarak görülebilir. Nihai karar, talebi inceleyen mahkemenin takdirindedir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-314-sanik-veya-hukumlunun-aleyhine-yargilamanin-yenilenmesi-nedenleri.html)