Paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda, paydaşlardan birinin diğer paydaşların rızası olmadan kira tespit davası açma hakkı var mıdır? Varsa, bu davanın konusu ve talep sonucu ne şekilde sınırlandırılmıştır? Bu durumu, paylı mülkiyetteki yönetim ve tasarruf kuralları (TMK m. 691-692) çerçevesinde analiz ediniz.

Evet, paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda, her paydaş diğer paydaşların rızası veya katılımı olmaksızın tek başına kira tespit davası açabilir. Ancak bu davanın konusu ve talep sonucu, paydaşın kendi mülkiyet hakkıyla sınırlıdır. Paylı mülkiyette her paydaş, kendi payı üzerinde malik hak ve yetkilerine sahiptir (TMK m. 688). Kira bedelinin tespiti, taşınmazın semerelerinden (gelirlerinden) yararlanma hakkıyla ilgili olduğu için her paydaşın kişisel hakkı kapsamındadır. Bu, TMK m. 691'de belirtilen 'önemli yönetim işleri' veya m. 692'de belirtilen 'olağanüstü yönetim işleri ve tasarruflar' gibi tüm paydaşların oybirliği veya oyçokluğunu gerektiren bir işlem değildir. Metinde de açıkça 'Paylı mülkiyet söz konusu ise, her paydaş kendi payının kira bedelinin belirlenmesi talebi ile bu davayı açabilir' denilmektedir. Bu durumda, dava açan paydaş, mahkemeden taşınmazın toplam kira bedelinin değil, sadece kendi payına isabet eden kira bedeli kısmının tespitini ve artırılmasını talep edebilir. Mahkeme de kararını bu taleple sınırlı olarak, örneğin 'davacının 1/2 payına isabet eden kira bedelinin aylık X TL olarak tespitine' şeklinde kuracaktır. Bu, paylı mülkiyetteki her paydaşın kendi payı oranında bağımsız hareket edebilme yetkisinin bir sonucudur. (Kaynak: calinokcuhukuk.com/kira-tespit-davasi/)