Hekimin hukuki sorumluluğunun temelini oluşturan 'dikkat ve özen yükümlülüğü', vekâlet sözleşmesi (TBK m. 506) ve eser sözleşmesi (TBK m. 471) bağlamında nasıl farklılaşır? Estetik bir ameliyatın 'eser sözleşmesi' kabul edilmesinin, hekimin özen borcunun kapsamı ve ispat yükü açısından doğurduğu sonuçları, Yargıtay'ın 'hekimin en hafif kusurundan dahi sorumlu olduğu' içtihadı çerçevesinde analiz ediniz.
Hekimin dikkat ve özen yükümlülüğü, hekim-hasta arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre farklılaşır. 1) Vekâlet Sözleşmesi: Klasik tedavi faaliyetleri genellikle bir 'vekâlet sözleşmesi' olarak kabul edilir. TBK m. 506'ya göre vekil, işi sadakat ve özenle görmekle yükümlüdür. Ancak vekil, sonucun elde edilmemesinden değil, sonuca ulaşmak için gerekli özeni göstermemekten sorumludur. Yani hekim, hastayı iyileştirmeyi değil, iyileştirmek için tıp biliminin standartlarına uygun, özenli bir çaba göstermeyi taahhüt eder. İspat yükü, kural olarak özen borcunun ihlal edildiğini iddia eden hastadadır. 2) Eser Sözleşmesi: Estetik ameliyatlar gibi belirli bir sonucun (güzelleşme) amaçlandığı tıbbi müdahaleler, Yargıtay tarafından 'eser sözleşmesi' olarak nitelendirilir. TBK m. 470 vd. maddelerine göre yüklenici (hekim), bir 'eser' (belirli bir estetik sonuç) meydana getirmeyi taahhüt eder. Bu durum, hekimin özen borcunu ağırlaştırır. Hekim sadece süreci özenle yönetmekle değil, aynı zamanda vaat edilen sonucu (veya ona çok yakın bir sonucu) ortaya çıkarmakla yükümlüdür. Sonuç elde edilememişse, bu durum tek başına hekimin sözleşmeye aykırı davrandığının bir karinesi sayılabilir ve ispat yükü, sonucun neden elde edilemediğini açıklamak üzere hekime (yükleniciye) geçer. Her iki sözleşme türünde de Yargıtay, hekimin 'en hafif kusurundan dahi sorumlu olduğunu' kabul etmektedir. Bu, hekimin bir 'güven mesleği' icra etmesinden ve müdahalenin insan bedeni üzerinde olmasından kaynaklanır. Ancak eser sözleşmesinde, 'sonuç taahhüdü' nedeniyle bu özen borcunun kapsamı ve ihlalin sonuçları çok daha ağırlaşmaktadır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/hekimin-dikkat-ve-ozen-yukumlulugu/)