5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 4. maddesi 'Mahkûmiyet hükümleri kesinleşmedikçe infaz olunamaz' hükmünü amirdir. Bu temel ilkenin, HUMK m. 443/4 (HMK m. 367/2) kapsamında 'şahsın hukukuna' ilişkin ilamların icrası için kesinleşme şartı aranması kuralıyla olan ilişkisini, Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2016/15180 E., 2016/12507 K. sayılı kararında ele alınan 'hakaretten kaynaklanan manevi tazminat' ilamı üzerinden analiz ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #202506

5275 sayılı Kanun m. 4, ceza mahkemelerince verilen ve hürriyeti bağlayıcı ceza veya güvenlik tedbiri içeren mahkumiyet hükümlerinin infazının, hükmün tüm kanun yollarından geçerek kesinleşmesine bağlı olduğunu düzenleyen temel bir ceza infaz hukuku ilkesidir. Bu ilke, masumiyet karinesinin bir sonucudur. Hukuk mahkemesi kararlarının icrası için ise kural, kararların kesinleşmeden icra edilebilmesidir (HMK m. 367/1). Ancak kanun bu kurala istisnalar getirmiştir. HMK m. 367/2'de (eski HUMK m. 443/4) sayılan istisnalardan biri de 'kişilerin hukuku ile ilgili ilamlar'dır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin anılan kararında, bu istisnanın nasıl yorumlanması gerektiği açıklanmıştır. Karara göre, 'şahsın hukuku'na ilişkin bir ilamdan bahsedebilmek için, kararın tarafların kişisel durumlarında (örn: boşanma, nesep, velayet, isim değişikliği) ve bunlara ilişkin sicil ve kayıtlarda hukuki bir değişiklik yaratması gerekir. 'Hakaretten kaynaklanan manevi tazminat' ilamı ise, tarafların şahsi veya ailevi yapılarında bir değişiklik yaratmaz; sadece malvarlıklarını etkileyen bir alacak-borç ilişkisi doğurur. Bu nedenle, bu tür tazminat ilamları 'şahsın hukuku'na ilişkin bir ilam olarak kabul edilemez ve icraya konulabilmesi için kesinleşmesi gerekmez. Kısacası, 5275 S.K. m. 4 ceza mahkumiyetlerine özgü mutlak bir kural iken, HMK m. 367/2 medeni yargıdaki istisnai bir durumu düzenler ve bu istisna, Yargıtay tarafından dar yorumlanarak sadece kişisel statüyü değiştiren kararlarla sınırlandırılmaktadır. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/infaz-kanunu-madde-4-infazin-kosulu.html)