Boşanma davasında, bir eşin diğer eşin sosyal medya (Whatsapp, Instagram vb.) yazışmalarını veya günlüğünü gizlice ele geçirerek mahkemeye delil olarak sunması, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2011/2-703 E., 2012/70 K. sayılı kararında belirtilen ilkeler çerçevesinde nasıl değerlendirilmelidir? 'Özel hayatın gizliliği' (Anayasa m. 20) ile 'ispat hakkı' arasındaki çatışmada, delilin elde edildiği yerin 'müşterek konut' olmasının bir önemi var mıdır?

Boşanma davalarında hukuka aykırı delil konusu, 'özel hayatın gizliliği' ile 'ispat hakkı'nın çatıştığı hassas bir alandır. Genel kural, hukuka aykırı olarak elde edilen delillerin hükme esas alınamayacağıdır (HMK m. 189/2). Ancak Yargıtay, özellikle boşanma davalarında bu kuralı daha esnek yorumlamaktadır. Yargıtay HGK'nın anılan kararında ortaya konan temel kriterler şunlardır: 1) Sistematik ve Planlı Olmama: Delilin, diğer eşin özel yaşam alanına sistematik bir müdahale (örn: casus yazılım yükleme, sürekli ses kaydı alma) sonucu değil, tesadüfen veya ani bir şekilde ele geçirilmiş olması gerekir. 2) Müşterek Yaşam Alanı: Delilin elde edildiği yerin eşlerin ortak yaşam alanı olan 'müşterek konut' olması, delilin hukuka uygun kabul edilme ihtimalini artırır. HGK kararında da belirtildiği gibi, 'aynı evde yaşayan kadının, kocanın bu delilleri ele geçirilebileceğini bilebilecek durumda olduğu, kocanın yatak odasındaki bir dolabın içinde ya da yatağın altında kadın tarafından saklanan bir not defterini ele geçirmesinin, bu mekan eşlerin müşterek yaşamlarını sürdürdükleri bir yer olduğundan kadın için gizli mekan kabul edilemeyeceği' görüşü benimsenmiştir. Bu yoruma göre, eşlerden biri diğerinin müşterek alandaki özel eşyalarını karıştırarak bulduğu günlüğü veya açık bırakılmış bilgisayardaki mesajları delil olarak sunabilir. 3) Başka Türlü İspat İmkanının Olmaması: İleri sürülen vakıanın (örneğin aldatma) başka türlü ispatlanmasının çok zor veya imkansız olduğu durumlarda, bu tür delillere daha müsamahalı yaklaşılmaktadır. Dolayısıyla, bir eşin diğer eşin telefonuna gizlice girerek veya özel bir çabasayla şifre kırarak elde ettiği yazışmalar hukuka aykırı sayılırken, ortak kullanılan bilgisayarda açık kalmış bir konuşma veya ortak yaşam alanında bulunan bir günlük hukuka uygun delil olarak kabul edilebilmektedir. (Kaynak: oner.av.tr/bosanma-davasinda-delil/)