AİHM'nin S.A.S. - Fransa kararında, Fransa'nın kamuya açık alanlarda yüzü tamamen kapatan peçeyi (nikap) yasaklayan kanununu, İHAS m. 9 (düşünce, vicdan ve din özgürlüğü) açısından ihlal olarak görmemesinin temel gerekçesi nedir? Mahkeme, 'kamu güvenliği' ve 'cinsiyet eşitliği' argümanlarını reddederken, hangi meşru amaca dayanmış ve Devletin 'takdir marjı'nı bu konuda neden geniş yorumlamıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #202494

AİHM'nin S.A.S. - Fransa kararında, yasağın İHAS m. 9'u ihlal etmediği sonucuna varmasının temel gerekçesi, 'başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması' meşru amacı altında değerlendirdiği 'birlikte yaşama' (living together / le vivre-ensemble) kavramıdır. Mahkeme, Fransa Hükümeti'nin ileri sürdüğü 'kamu güvenliği' ve 'cinsiyet eşitliği' gibi gerekçeleri tek başına yeterli bulmamıştır. Kamu güvenliği için mutlak bir yasağın orantısız olduğunu, cinsiyet eşitliği argümanının ise peçeyi gönüllü olarak takan kadınlar açısından varsayımsal kaldığını belirtmiştir. Ancak Mahkeme, yüzün sosyal etkileşimde hayati bir rol oynadığı ve yüzün tamamen kapatılmasının, toplumun temelini oluşturan sosyal ilişkileri ve 'birlikte yaşam' ilkesini zayıflatabileceği argümanını meşru bir amaç olarak kabul etmiştir. Mahkemenin bu konuda Fransa'ya geniş bir 'takdir marjı' tanımasının nedenleri ise şunlardır: 1) Avrupa'da Konsensüs Olmaması: Yüzü kapatan peçenin yasaklanması konusunda Avrupa Konseyi üyesi devletler arasında ortak bir yaklaşım (konsensüs) bulunmamaktadır. Bu durum, devletlere kendi toplumsal koşullarına göre düzenleme yapma konusunda daha geniş bir serbesti alanı bırakır. 2) Toplumsal Tercih: Mahkeme, konunun hassas bir toplumsal tercih meselesi olduğunu ve ulusal demokratik kurumların bu konuda daha iyi bir konumda olduğunu kabul etmiştir. Bu nedenlerle Mahkeme, yasağın 'birlikte yaşama' şartlarını koruma meşru amacı açısından orantılı olduğuna ve bir ihlal olmadığına karar vermiştir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/yuzu-tamamen-kapatan-pece-giyme-yasagi)