İdari yargıda dilekçeler teatisinin tamamlanması (tekemmül etmesi) ne anlama gelir ve bu aşama İYUK m. 16 çerçevesinde nasıl işler? Taraflardan birinin (davacının savunmaya cevap veya idarenin ikinci savunma dilekçesi gibi) dilekçe verme hakkını kullanmaması, dosyanın tekemmülünü nasıl etkiler ve yargılama sürecini hangi aşamaya taşır?

İdari yargıda dilekçeler teatisinin tamamlanması, tarafların iddia ve savunmalarını içeren dilekçelerini karşılıklı olarak mahkemeye sunarak dosyayı karar verilecek olgunluğa getirmeleri sürecinin sona ermesidir. İYUK m. 16'ya göre bu süreç şöyle işler: 1) Dava dilekçesi davalı idareye tebliğ edilir. 2) Davalı idare 'savunma dilekçesini' sunar. 3) İdarenin savunma dilekçesi davacıya tebliğ edilir. 4) Davacı, bu savunmaya karşı 'savunmaya cevap dilekçesini' (replik) sunar. 5) Davacının cevap dilekçesi idareye tebliğ edilir. 6) İdare, bu cevaba karşı 'ikinci savunma dilekçesini' (düplik) sunar. Bu altı aşamanın tamamlanmasıyla dilekçe teatisi sona erer ve dosya tekemmül etmiş sayılır. Ancak metinde de belirtildiği gibi, tarafların bu dilekçeleri sunması bir zorunluluk değildir, bir haktır. Örneğin, davalı idare savunma dilekçesi sunmazsa veya davacı, idarenin savunmasına cevap vermezse, dosya o aşamada tekemmül etmiş sayılır. Dilekçe teatisi aşamasının sona ermesi, dosyanın artık esastan incelenmeye, duruşma günü belirlenmesine veya dosya üzerinden karar verilmeye hazır olduğu anlamına gelir. Tarafların dilekçe sunma haklarını kullanmamaları, süreci kısaltarak dosyanın daha erken tekemmül etmesini sağlar. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/idari-yargilama-usulu-kanunu-16-madde-iyuk/)