HMK m. 240/2'deki 'ikinci tanık listesi verilemez' kuralının, hâkimin davayı aydınlatma ödevi (HMK m. 31) karşısındaki durumu nedir?

Bu iki ilke arasında bir denge kurulmalıdır. 'İkinci tanık listesi yasağı', usul ekonomisi ve yargılamanın makul sürede bitirilmesi amacına hizmet eder. 'Hâkimin davayı aydınlatma ödevi' ise, maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet eder. Kural olarak, hâkim, tarafları ikinci bir liste vermeye teşvik edemez. Ancak, davanın esası için hayati önem taşıyan ve başka türlü ispatı mümkün olmayan bir konuda, bir tanığın varlığı dosyadaki diğer delillerden anlaşılıyorsa, hâkim, istisnai olarak, davayı aydınlatma ödevi kapsamında bu kişinin dinlenmesine karar verebilir. Fakat bu, hâkime tanınmış çok sınırlı bir yetkidir ve keyfi olarak kullanılamaz.