HMK Madde 297/1-ç'de yer alan 'Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini' hükmünü, avukatlık asgari ücretinin belirlenmesi ve hükümde gösterilmesi açısından değerlendiriniz. Yargıtay'ın bu konudaki tutumunu ve özellikle 'yargılama giderleri' ile 'avukatlık ücreti' arasındaki ilişkiyi örnek kararlar üzerinden açıklayınız.
HMK Madde 297/1-ç, hükmün sonuç kısmında yargılama giderlerinin, kanun yollarının ve sürelerinin gösterilmesini zorunlu kılar. Yargılama giderleri, harçlar, tebligat giderleri, bilirkişi ücretleri, tanık ücretleri gibi masrafların yanı sıra, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) uyarınca hükmedilen vekalet ücretini de kapsar. **Avukatlık Asgari Ücretinin Belirlenmesi ve Hükümde Gösterilmesi:** * **Yargılama Giderinin Parçası:** Avukatlık ücreti, yargılamanın sonunda haklı çıkan tarafa yükletilen ve haksız çıkan taraftan tahsil edilen bir yargılama gideridir (HMK m. 323/g). Bu nedenle, HMK 297/1-ç uyarınca hükmün sonuç kısmında açıkça belirtilmesi gerekir. * **Maktu/Nispi Vekalet Ücreti:** Davanın niteliğine (para alacağı, boşanma, tespit davası vb.) ve hükmedilen meblağa göre maktu veya nispi vekalet ücreti belirlenir. Bu, AAÜT'ye göre yapılır. **Yargıtay'ın Yargılama Giderleri ve Avukatlık Ücreti Yaklaşımı:** Yargıtay, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin hükümde net, açık ve denetime elverişli bir şekilde gösterilmesini bekler. Bu konudaki hatalar, kararın infaz edilebilirliğini ve hukuki güvenliği etkiler. * **Yargıtay 6. Ceza Dairesi'nin 2013/32538 E., 2017/50 K. sayılı kararı (Zorunlu Savunman Ücreti):** Bu kararda, 'Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlendirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince, sanıklardan, yargılandığı suç nedeniyle baro tarafından görevlendirilen zorunlu savunman ücretinin alınmasına hükmedilemeyeceği, bu ücretin Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanacağı gözetilmeden, yazılı şekilde zorunlu savunman ücretlerinin sanıklardan alınmasına karar verilmesi, bozmayı gerektirmiş...' denilmiştir. Bu, yargılama giderlerinin doğru kaynakta gösterilmesinin önemini vurgular. * **Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2015/10807 E., 2017/9720 K. sayılı kararı (İşçilik Alacağı):** Bu kararda, 'Hüküm altına alınan alacakların net mi, yoksa brüt mü olduğunun hükümde belirtilmemesi HMK. nun 297/2. maddesine aykırı olup, bu durumun infazda tereddüde yol açacağının düşünülmemesi de isabetsizdir.' denilerek, ücretlerin net mi brüt mü olduğu gibi hususların vekalet ücreti hesaplamasına etki edebileceği de düşünüldüğünde, hükmün açık ve net olması gerektiği vurgulanmıştır. * **Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2015/21145 E., 2017/11940 K. sayılı kararı (Asgari İşçilik):** Bu kararda, 'Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesi uyarınca, hükmün sonuç kısmında, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.' ilkesi yinelenmiş ve yargılama giderlerinin de bu açıklıkta belirtilmesi gerektiği ima edilmiştir. * **Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2016/28161 E., 2018/15217 K. sayılı kararı:** Bu kararda, 'Mahkemece, yargılama giderine ilişkin kurulan hükümde taraflarca ne tür ve toplamda ne kadar yargılama gideri yapıldığının denetime elverişli şekilde açıklanmaması ve dökümünün yapılmaması usul ve yasaya aykırıdır.' denilerek, yargılama giderlerinin dökümünün önemine dikkat çekilmiştir. Vekalet ücreti de bu dökümün bir parçasıdır. Özetle, Yargıtay, avukatlık ücretinin yargılama giderlerinin bir parçası olarak hükümde açıkça, net bir şekilde ve denetime elverişli biçimde gösterilmesini zorunlu tutar. Bu, hem hukuki güvenliği sağlar hem de infazda ortaya çıkabilecek tereddütleri önler.