Bir sanık, bir kavga sırasında kendisine ve ailesine yumrukla saldırıldığını görmüştür. Bunun üzerine, tarlaya gelirken beraberinde getirdiği av tüfeğini alarak iki el ateş etmiş ve mağduru basit bir tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ölçüde yaralamıştır. Savunmasında meşru savunma hükümlerinin uygulanmasını talep etmiştir. Bu olayı, TCK Madde 25 (Meşru Savunma) ve özellikle 'saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır' şartı bağlamında değerlendiriniz. Yargıtay'ın bu tür olaylardaki 'orantısızlık' tespiti ve TCK Madde 27 (Sınırın Aşılması) hükümleri açısından yaklaşımını açıklayınız. Sanığın ceza sorumluluğu ne olmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #200654

Bu olay, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/669 K. sayılı kararının somutlaşmış halidir ve meşru savunma ile sınırın aşılması arasındaki ilişkiyi net bir şekilde göstermektedir. **Meşru Savunma Şartlarının Değerlendirilmesi (TCK Madde 25/1):** 1. **Saldırı Bulunması:** Sanık ve ailesine yönelik yumrukla saldırı mevcuttur. 2. **Saldırının Haksız Olması:** Yumrukla saldırı hukuka aykırıdır. 3. **Hakka Yönelik Olması:** Saldırı, sanığın ve ailesinin vücut bütünlüğü haklarına yöneliktir. 4. **Eş Zamanlılık:** Saldırı anında veya hemen akabinde savunma yapılmıştır. 5. **Savunmanın Zorunlu Olması:** Başka türlü savunma imkanı olup olmadığı tartışmalı olabilir ancak yumrukla saldırı karşısında savunma zorunlu olabilir. 6. **Savunmanın Saldırana Karşı Olması:** Fiil saldırganlara karşı işlenmiştir. 7. **Saldırı ile Orantılılık:** En kritik şarttır. 'Saldırıya uğrayan kişi, ancak bu saldırıyı etkisiz kılacak ölçüde bir davranış gerçekleştirdiği takdirde, meşru savunma hukuka uygunluk nedeninden yararlanacaktır.' (TCK 25 Gerekçesi). Yumrukla yapılan saldırı karşısında av tüfeğiyle ateş etmek, nitelik ve sonuç açısından ciddi bir orantısızlık teşkil eder. Yumrukla yapılan saldırı basit yaralamayla sonuçlanırken, av tüfeğiyle yapılan savunma ölümcül sonuçlar doğurabilir veya ağır yaralanmaya yol açabilir. **Yargıtay'ın Orantısızlık Tespiti ve TCK Madde 27 (Sınırın Aşılması) Yaklaşımı:** Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/669 K. sayılı kararında bu olay net bir şekilde ele alınmıştır: * **Orantısızlık Tespiti:** Kararda, 'sanık …’ın kendisi ve ailesine yönelmiş haksız saldırıyı o anki hâl ve şartlara göre saldırıyla orantılı bir şekilde defetmek yerine, av tüfeğiyle iki el ateş edip mağdur …’i basit bir tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ölçüde yaralaması karşısında, saldırı ile savunma arasında orantı bulunmaması nedeniyle meşru savunma şartlarının gerçekleşmediği kabul edilmelidir.' denilmiştir. Bu, fiilin TCK 25/1 kapsamında meşru savunma olarak değerlendirilemeyeceği anlamına gelir. * **TCK Madde 27 Uygulaması:** Meşru savunma şartları oluşmadığı için 'sınırın aşılması' hükümleri (TCK 27) değerlendirilmelidir. Ancak Yargıtay bu olayda TCK 27'nin de uygulanmadığına karar vermiştir: * **TCK 27/1 (Kast Olmaksızın Sınır Aşımı):** Kararda, 'sanığın kendisi ve ailesine yumrukla saldırıldığını bilmesi ve görmesine rağmen tarlaya gelirken beraberinde getirdiği av tüfeğiyle ateş etmek suretiyle saldırı ile savunma arasındaki orantısızlığa ilişkin sınırı kasten aştığı anlaşıldığından aynı maddenin birinci fıkrasının... uygulanma imkânı bulunmadığının kabulü gerekmektedir.' denilmiştir. Sanığın kasten orantısız bir araç kullanması, taksirli bir sınır aşımı olmadığını göstermiştir. * **TCK 27/2 (Heyecan, Korku veya Telaşla Sınır Aşımı):** Kararda, 'mağdur ve kardeşinin kavgada yumruk atıp küfretmekten ibaret eylemlerinin ise heyecan, korku veya telaşa neden olabilecek boyutta olmaması nedeniyle de aynı maddenin ikinci fıkrasının uygulanma imkânı bulunmadığının kabulü gerekmektedir.' denilmiştir. Yumrukla ve küfürle yapılan saldırının, sanıkta TCK 27/2'yi gerektirecek derecede mazur görülebilecek bir psikolojik durum yaratmadığı sonucuna varılmıştır. **Sanığın Ceza Sorumluluğu:** Meşru savunma şartları oluşmadığı ve TCK 27'deki sınır aşımı hükümleri de uygulanamadığı için, sanığın eylemi hukuka aykırı ve kusurlu bir **kasten yaralama** suçu teşkil etmektedir. Dolayısıyla, sanık işlediği kasten yaralama suçundan TCK'nın ilgili maddelerine göre cezalandırılmalıdır.