HMK m. 266'ya göre çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren bir konuda (örn: bir binanın depreme dayanıklılığı), mahkeme, tarafların üzerinde anlaştığı tek bir bilirkişi raporuyla bağlı mıdır, yoksa kamu düzeni veya davanın niteliği gereği re'sen yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırabilir mi?

Mahkeme, tarafların üzerinde anlaştığı tek bir bilirkişi raporuyla bağlı değildir. HMK m. 282, 'Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir' diyerek, bilirkişi raporunun takdiri bir delil olduğunu ve hâkimi bağlamayacağını açıkça düzenlemiştir. Bu kural, tarafların rapor üzerinde anlaşmış olmaları durumunda da geçerlidir. Mahkeme, aşağıdaki durumlarda re'sen yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırabilir: 1) **Raporun Yetersiz veya Çelişkili Olması:** Mahkeme, taraflar kabul etse bile, raporu denetime elverişli, yeterince gerekçeli veya bilimsel standartlara uygun bulmazsa, yeni bir rapor isteyebilir. Hâkim, kararın doğruluğundan ve hukuka uygunluğundan bizzat sorumludur. 2) **Kamu Düzeni:** Uyuşmazlık, kamu düzenini ilgilendiren bir konuyu (örneğin, bir binanın deprem güvenliği gibi can ve mal güvenliğini doğrudan etkileyen bir durumu) içeriyorsa, hâkimin maddi gerçeği tam olarak aydınlatma yükümlülüğü artar. Bu durumda, tek bir rapora dayalı en ufak bir şüphe dahi, hâkimi re'sen yeni bir inceleme yapmaya yöneltebilir. Hâkim, tarafların iradesiyle bağlı olmaksızın, kamu güvenliğini sağlamak amacıyla gerçeği tam olarak araştırmakla yükümlüdür. 3) **HMK m. 31 (Hâkimin Davayı Aydınlatma Ödevi):** Mahkeme, raporun uyuşmazlığın esasını tam olarak aydınlatmadığı kanaatine varırsa, bu ödevi gereğince re'sen yeni bir bilirkişiye başvurabilir. Sonuç olarak, bilirkişi raporu hâkim için bir araçtır ve nihai karar yetkisi ve sorumluluğu daima hâkime aittir. Bu nedenle, tarafların anlaşması dahi hâkimi bağlamaz ve gerekli görürse yeni bir inceleme yaptırabilir.