HMK m. 240/2 uyarınca tanık listesinde, tanığın dinletilmek istendiği vakıanın da belirtilmesi gerekir. Bu 'vakıa ile ilişkilendirme' kuralının amacı nedir? Bir tarafın sadece tanık isimlerini içeren bir liste sunması, ancak hangi tanığı hangi iddiayı ispat için dinletmek istediğini belirtmemesi, mahkeme tarafından nasıl değerlendirilmelidir?

Bu kuralın temel amacı, HMK m. 194'te düzenlenen 'somutlaştırma yükü'nün bir gereğini yerine getirmektir. Amaçları şunlardır: 1) **Yargılamayı Etkinleştirmek:** Hangi tanığın hangi konuda dinleneceğinin önceden bilinmesi, mahkemenin tahkikatı daha planlı ve verimli yürütmesini sağlar. Hâkim, tanığa soracağı soruları bu vakıa çerçevesinde hazırlayabilir ve ilgisiz konulara girilmesini engelleyebilir. 2) **Savunma Hakkını Güçlendirmek:** Karşı taraf, hangi tanığın kendi aleyhine hangi konuda beyanda bulunacağını önceden bilerek, buna karşı savunmasını hazırlama ve o tanığın beyanlarını çürütecek karşı delillerini sunma imkanına kavuşur. Bu, 'silahların eşitliği' ilkesinin bir gereğidir. 3) **Gereksiz Tanık Dinlenmesini Önlemek:** Mahkeme, dinlenmesi istenen vakıanın uyuşmazlığın çözümü için relevant (ilgili) olup olmadığını veya zaten ispatlanmış olup olmadığını değerlendirerek, gereksiz tanıkların dinlenmesini engelleyebilir ve usul ekonomisini sağlayabilir. Bir tarafın sadece isim listesi sunup, hangi tanığı hangi vakıa için dinletmek istediğini belirtmemesi, somutlaştırma yükünün ihlalidir. Bu durumda mahkeme, HMK m. 31 (hâkimin davayı aydınlatma ödevi) uyarınca tarafa, bu eksikliği gidermesi için süre verebilir. Eğer taraf bu süre içinde de eksikliği gidermezse, mahkeme tanık dinletme talebini, somutlaştırılmadığı ve hangi vakıayı ispata yönelik olduğu belli olmadığı gerekçesiyle reddedebilir.