Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2016/12074 E. sayılı kararında, icra dosyasındaki borç miktarının hesaplanması gibi bir konuda, mahkemenin aldığı birden fazla bilirkişi raporu arasında çelişki varken karar vermesi neden hatalıdır? Mahkemenin bu çelişkiyi gidermek için HMK uyarınca başvurabileceği yollar nelerdir?

Bilirkişi raporları, HMK m. 282 uyarınca hâkimi bağlamayan, takdiri delillerdir. Ancak hâkim, özel veya teknik bilgi gerektiren bir konuda, bu raporlardaki verilere dayanarak hüküm kurmak durumundadır. Eğer dosyada, aynı konuda farklı sonuçlara ulaşan birden fazla bilirkişi raporu varsa ve bu raporlar arasında giderilmemiş bir çelişki bulunuyorsa, hâkimin bu raporlardan birini keyfi olarak diğerine üstün tutarak karar vermesi, eksik inceleme ve yetersiz gerekçe anlamına gelir. Yargıtay 3. HD'nin kararında da vurgulandığı gibi, hâkim bu çelişkiyi gidermeden karar veremez. Mahkemenin çelişkiyi gidermek için HMK m. 281 uyarınca başvurabileceği yollar şunlardır: 1) **Ek Rapor Almak:** Mahkeme, çelişkinin nedenlerini ve giderilmesi için cevaplanması gereken soruları belirterek, raporu düzenleyen aynı bilirkişilerden veya heyetten ek bir rapor isteyebilir. 2) **Açıklama İstemek (Sözlü Dinleme):** Mahkeme, belirleyeceği bir duruşmada bilirkişileri davet ederek, raporlar arasındaki çelişki hakkında sözlü açıklama yapmalarını isteyebilir. 3) **Yeni Bilirkişi İncelemesi Yaptırmak:** Eğer mevcut bilirkişilerden alınan ek rapor veya açıklamalarla çelişki giderilemiyorsa veya raporlar kökten kusurlu ise, mahkeme önceki bilirkişiler dışında, konunun uzmanı yeni bir bilirkişi veya bilirkişi heyeti atayarak yeniden inceleme yaptırabilir. Bu yeni raporun, önceki raporlardaki çelişkileri de değerlendirerek ve gerekçelendirerek gidermesi beklenir.